[sithiphong]

วันที่ 14 พฤษภาคม พ.ศ. 2549 ปีที่ 16 ฉบับที่ 5645

"แสมสาร" เกาะพิพิธภัณฑ์ -ประสิทธิ์ นิเวศน์ทอง

ปลายปี 2540 กองทัพเรือน้อมเกล้าฯ ถวาย "เกาะแสมสาร" อ.สัตหีบ จ.ชลบุรี เข้าร่วมสนองพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ใน "โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืช อันเนื่องมาจากพระราชดำริฯ" ที่ทรงมีพระราชประสงค์หาแนวทางการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชที่มีอยู่มากตามเกาะต่างๆ แต่ยังไม่มีผู้สนใจ เพื่อให้ความรู้แก่เยาวชนในลักษณะ"พิพิธภัณฑ์มีชีวิต"

โดยจัดพื้นที่เป็นสถานที่ศึกษาด้านพืชพรรณ โดยจัดทำสวนพฤกษศาสตร์ เส้นทางเดินธรรมชาติ ทำฝายชะลอความชุ่มชื้นตามแนวทางพระราชดำริ เรียกว่า "CHECK DAM" รวมทั้งทำเกาะข้างเคียงเป็นแหล่งเก็บรักษาพันธุกรรมพืชตามเกาะ และเริ่มสำรวจเก็บรวบรวมข้อมูลต่างๆ เรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน

เน้นทั้งด้านชีวภาพ และกายภาพทุกแขนง รวมทั้งสภาพอุตุนิยมวิทยา อุทกศาสตร์ ธรณีวิทยา ชีวภาพบนบก ในทะเล และใต้ทะเล ตามพระกระแสรับสั่ง "ให้ดำเนินการศึกษาสำรวจทรัพยากรตั้งแต่ยอดภูเขาถึงใต้ท้องทะเล" และจัดโครงการอบรมให้ความรู้กับนักเรียน นักศึกษา และประชาชนทั่วไปในเรื่องของพันธุ์พืช และปะการัง บนเกาะและบริเวณโดยรอบ โดยมีเจ้าหน้าที่จากสวนจิตรลดา และกองทัพเรือ ให้คำแนะนำ



เรือเอกสอาด มาบรรดิษ รองหัวหน้าชุดเกาะแสมสาร กล่าวว่า บนเกาะแห่งนี้จะมีพันธุ์พืช และสัตว์นานาชนิด ที่หายากและใกล้สูญพันธุ์ อาทิ ปลวก มีประมาณ 27-37 ชนิด แย้ มีอยู่รวมกันถึง 3 สายพันธุ์จากภาคใต้ เหนือ และอีสานกับตะวันออก รวมทั้งสัตว์น้ำ และปะการังชนิดต่างๆ อีกมากมาย

การอบรมมุ่งเน้นปลูกฝังให้เด็กรู้จักต้นไม้ใบหญ้า รู้จักการอนุรักษ์ เรื่องของขยะมูลฝอย ปะการัง และการระเบิดปลา ว่ามีคุณและโทษอย่างไร เมื่อกลับไปบ้านจะได้นำไปเผยแพร่คนในครอบครัว โรงเรียน และชุมชนได้รับรู้ ผู้เข้าอบรมจะไม่เสียค่าใช้จ่ายใดๆ เพียงแต่ต้องขออนุญาตจากสวนจิตรลดาก่อนมาที่เกาะแห่งนี้ และไม่สามารถค้างคืนได้

แต่ละปีมีนักเรียนเข้าร่วมโครงการประมาณ 15-18 โรงเรียน เริ่มเรียนตั้งแต่วันจันทร์ถึงศุกร์ อบรมเกี่ยวกับเรื่องของทะเล การปลูก ดูปะการัง พันธุ์ไม้ตามธรรมชาติ และหายาก พันธุ์ไม้สมุนไพร หินต่างๆ ว่ามีอายุเท่าไร มีกี่ชนิด รวมทั้งนก สัตว์เลื้อยคลาน และสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม หรือทุกอย่างที่อยู่บนเกาะนี้ ตั้งแต่บนอากาศจนถึงใต้ทะเล แต่จะเน้นในเรื่องของพันธุ์ไม้ และสิ่งมีชีวิตชายหาดน้ำตื้นเป็นหลัก

"การอบรมยังนำวิชาทหารมาสอดแทรกให้ความรู้กับเด็กๆ ในเรื่องการดำรงชีพในป่า และในทะเล ว่าจะอยู่อย่างไรจึงจะใช้ชีวิตอยู่ได้ทั้งในป่า และทะเลอย่างปลอดภัย คือสอนให้เด็กได้รู้ว่าสัตว์ชนิดใดมีพิษไม่ควรเข้าใกล้ พืชชนิดใดสามารถรับประทานได้ และชนิดใดมีพิษกินแล้วตาย" รองหัวหน้าชุดฯ กล่าว

เรือเอกสอาด เล่าอีกว่า ระยะเวลาอบรมแบ่งออกเป็น การเรียนรู้ทุกสิ่งทุกอย่างบนบก 4 วัน การศึกษาปะการัง และสัตว์ในทะเลอีก 1 วัน คาดว่าผลที่ได้จะเป็นการเผยแพร่ความรู้การอนุรักษ์ให้เด็กไม่ทำลายปะการังซึ่งเป็นบ้านของปลา หรือทำลายสัตว์น้ำ เพื่อปลาจะได้ออกลูกออกหลาน ไม่ตัดต้นไม้ก็จะทำให้ประเทศเขียวขึ้น หรืออย่างน้อยก็สอนให้คนรุ่นใหม่รู้ว่าจะทำอย่างไรถึงจะพอกินพอใช้ ไม่ต้องทำลายธรรมชาติ

นอกจากนี้ยังมีกิจกรรมสร้างจิตสำนึกการอนุรักษ์พันธุกรรมพืช ที่กองทัพเรือถวายพื้นที่บริเวณเขาหมาจอ บนฝั่งแสมสาร ภายในหน่วยสงครามพิเศษทางเรือ กองเรือยุทธการ ให้เป็นที่ตั้ง "พิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยาเกาะและทะเลไทย" ตามแนวพระราชดำริอีกด้วย

นาวาเอกอาภากร อยู่คงแก้ว รองผบ.หน่วยสงครามพิเศษทางเรือ กล่าวว่า จะเป็นพิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยาแห่งแรกในประเทศ จัดแสดงข้อมูลความหลากหลายของทรัพยากรทางกายภาพ และชีวภาพเกี่ยวกับเกาะและทะเลไทย อาทิ หุ่นจำลองแสดงฝั่งทะเล เกาะและขอบเขตน่านน้ำไทย หิน แร่ ดิน ที่พบในเกาะและทะเลไทย ภูมิศาสตร์ของเกาะและทะเล ประโยชน์ที่ทะเลและเกาะให้แก่มนุษย์ เพื่อประชาชนทั่วไปและเยาวชนได้รับทราบ นำไปสู่การอนุรักษ์ และร่วมกันพัฒนา

"การออกแบบอาคารเป็นไปตามพระราชดำริ ในลักษณะอาคารหลายหลังไต่เขา ปัจจุบันสร้างแล้วเสร็จ 4 หลัง คงเหลืออาคารแสดงภารกิจผลประโยชน์ของชาติทางทะเล บนเนินเขาหมาจออีก 1 หลัง คาดว่าจะสร้างเสร็จภายในปี 2550 และใช้จัดประชุมวิชาการและนิทรรศการ ทรัพยากรไทย : ประโยชน์แท้แก่มหาชน" รองผบ.หน่วยสงครามพิเศษทางเรือ กล่าวทิ้งท้าย

[sithiphong]