[NoOTa]

บทเรียนราคาแพงจากดาวเทียมธีออส 6 พันล้านบาท

ดร.ธวัช วิรัตติพงศ์ ผู้จัดการเจพีแอล โครงการองค์การบริหารการบินและอวกาศแห่งชาติสหรัฐ

เมื่อมีใครเอ่ยปากถึงเรื่อง "ดาวเทียมธีออส" ในหมู่ผู้ที่เกี่ยวข้องทีไรต้องมีการวิจารณ์กันทุกครั้ง เห็นจะไม่ต้องกล่าวถึงว่าคุ้มหรือไม่คุ้มในแง่ของการลงทุน เพราะเป็นที่ยอมรับในหมู่คนส่วนใหญ่ว่าไม่คุ้มแน่ แต่ผลจากการตัดสินใจพลาดครั้งนี้ ถือเป็นบทเรียนราคาแพงที่จะต้องกล่าวอีก เพื่อไม่ให้เกิดซ้ำรอยในอนาคต

ขอเท้าความอีกครั้งว่า ดาวเทียมธีออสมีการเสนอซื้อมา 3 ครั้ง ครั้งแรกเสนอในราคา 2,600 ล้านบาท ไทยเซ็นสัญญากับบริษัทของประเทศแคนาดา ต่อมารัฐบาลตัดสินใจยกเลิกสัญญา ครั้งที่สอง เสนออีกราคา 3,000 ล้านบาท แต่นายพินิจ จารุสมบัติ อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์ สมัยนั้นไม่เห็นด้วยเพราะคิดว่าไม่คุ้มกับการลงทุน ส่วนครั้งที่ 3 เสนอเข้าไปในสมัยรัฐบาลของ พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร คราวนี้มาในราคากว่า 6,000 ล้านบาท ได้รับการอนุมัติ ขณะนี้สร้างเกือบจะเสร็จ กำหนดส่งดาวเทียมขึ้นในเร็วๆ นี้

สิ่งที่น่าเป็นห่วงจริงๆ ขณะนี้คือ อนาคตอาจจะมีการเสนอซื้อดาวเทียมสำรวจดวงใหม่อีก จึงอยากเสนอไว้ล่วงหน้าให้พิจารณาทางเลือกอื่นด้วย ดังนี้

ดาวเทียมธีออสเป็นดาวเทียมสำรวจแบบใช้กล้องถ่ายภาพที่มีความละเอียดภาพขาว-ดำ 2 เมตร (สามารถเห็นวัตถุขนาด 2x2 เมตร) และความละเอียดภาพสีแค่ 15 เมตร ถือว่าล้าหลังพอควร อย่างที่รู้กันดีเวลามีเมฆหรือช่วงเวลากลางคืนจะถ่ายภาพไม่ได้ ดังนั้น เวลามีภัยพิบัติเช่น น้ำท่วม มีพายุ เรือล่ม มักจะเกิดในช่วงที่มีเมฆมาก ธีออสก็ใช้การไม่ได้และดาวเทียมอาจจะยังโคจรมาไม่ถึง เพราะปกติจะโคจรมาถึงตำแหน่งเดิมอีกต้องใช้เวลาถึง 26 วัน

ดังนั้น ถึงมีดาวเทียมราคาแพงดวงนี้แล้ว เวลามีปัญหาคับขันที่สำคัญแม้แต่การใช้งานหลักตามปกติ ก็ยังต้องใช้ดาวเทียมดวงอื่น ใช้เครื่องบินหรือดาวเทียมที่ใช้เรดาร์อยู่ดี

ปัจจุบัน ตลาดการซื้อภาพจากดาวเทียมสามารถซื้อได้อย่างสะดวกรวดเร็ว ราคาถูกมีคุณภาพหลายระดับให้เลือก ตั้งแต่คุณภาพดี 0.6 เมตร ถึงภาพที่หยาบขนาด 15 เมตร ทั้งภาพสีและขาว-ดำ มีดาวเทียมให้เลือกหลายแบบหลายดวง ที่โคจรผ่านในวันเวลาต่างๆ กัน อนาคตคุณภาพยิ่งดีขึ้นเรื่อยๆ ขณะที่ราคายิ่งถูกลง ภาพบางอย่างสามารถเข้าไปดูและนำมาใช้งานได้ฟรีไม่ต้องเสียเงินซื้อ ดังนั้น ผู้ซื้อภาพจะได้เปรียบ

จึงรู้สึกงงๆว่าไทยไปซื้อดาวเทียมธีออสมาทำไม จะว่าเป็นการให้การศึกษาแก่เยาวชนและนักวิจัยก็ไม่ใช่ เพราะทำได้อย่างดีด้วยวิธีอื่น โดยไม่ต้องซื้อดาวเทียมดวงนี้ จะว่าเพื่อการทหารยิ่งไม่ใช่ใหญ่ เพราะไม่ตรงกับความต้องการ จะหวังให้ได้รับการยกย่องจากต่างประเทศว่าเรามีความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีอวกาศ ก็ไม่จริงด้วยไปซื้อเขามา หรือในแง่การลงทุนทางธุรกิจคิดว่าเป็นการลงทุนประเภทที่นักธุรกิจทั่วไปคงไม่ยอมควักกระเป๋าเงินตัวเองมาลงทุนแน่

ที่จริงน่าเห็นใจผู้บริหารสำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศเหมือนกัน เชื่อว่าหลายคนคงไม่เห็นด้วย แต่อยู่ในสภาพที่กลืนไม่เข้าคายไม่ออก ความผิดพลาดในการตัดสินใจซื้อดาวเทียมธีออสนี้ก็ไม่ใช่ความผิดของผู้บริหารในยุคปัจจุบัน

เมืองไทยไม่ควรถือสิทธิอย่างประเทศมหาอำนาจที่ร่ำรวย โดยทุ่มเงินพัฒนาทางด้านเทคโนโลยีอวกาศ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง เป็นการพัฒนาหรือการสร้างความภาคภูมิใจที่หลอกลวงตัวเองและหลงทาง เอาเงินจำนวนมากไปทุ่มในสิ่งที่ยังไม่จำเป็น ขณะที่ประชาชนส่วนใหญ่ยังไม่อยู่ดีกินดี เป็นสิ่งที่ไม่ถูกต้องอย่างยิ่ง คนไทยเก่งมีความสามารถ แต่ต้องรู้จักใช้เงินที่มีจำกัดมาเลือกทำสิ่งที่จำเป็นและคิดว่าสู้เขาได้ก่อน ซึ่งยังมีให้ทำเป็นจำนวนมาก เช่น เครื่องมือเครื่องใช้เครื่องอิเล็กทรอนิกส์ต่างๆ ที่ยังสั่งซื้อเข้ามาจำนวนมาก ทั้งที่สามารถพัฒนาและทำเองได้แล้ว ด้านยา สมุนไพร และการเพิ่มมูลค่าสินค้าเกษตร เป็นต้น

ถ้าไทยเลือกวิธีซื้อภาพดาวเทียมแทนจะซื้อดาวเทียม คงช่วยประหยัดเงินของชาติได้หลายพันล้านบาท เงินบางส่วนของจำนวนนี้สามารถนำไปทำโครงการที่มีประโยชน์ต่อประเทศด้านอวกาศได้หลายโครงการ เช่น ทางด้าน Synthetic Aperture Radar (SAR) ซึ่งไทยล้าหลังสิงคโปร์ไปมาก ด้าน Terrain Simulation และ Unmanned Aerial Vehicle (UAV) เป็นต้น เชื่อว่า ถ้าเราทำวิธีนี้จะช่วยให้สถาบันที่สนใจทางอวกาศของไทย เช่น คณะวิศวกรรมอวกาศ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ศูนย์วิจัยทหาร สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าฯ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีมหานคร และประเทศโดยรวมจะมีความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีอวกาศมากขึ้นและจะเป็นประโยชน์และเป็นความภาคภูมิใจของประเทศที่แท้จริง
-----------
ที่มา:มติชน
http://www.matichon.co.th/matichon/m...sectionid=0147