[NoOTa]

ตำนานการสร้างพระพุทธรูปสมัย“รัตนโกสินทร์”

กรุงรัตนโกสินทร์ได้สถาปนาขึ้นเมื่อปี พ.ศ. ๒๓๒๕ จนถึงปัจจุบัน มีพระมหากษัตริย์ปกครอง ๙ พระองค์ ในสมัยรัชกาลต้นๆ รัชกาลที่ ๑ และ รัชกาลที่ ๒ พระองค์ท่านได้ทรงรวบรวมพระพุทธรูปสมัยต่างๆเข้ามาไว้ใน พระนคร เนื่องจากพระพุทธรูปมีขนาดต่างกัน ช่างจึงได้เอาปูนมาหุ้มแล้วลงรัก ปิดทอง เมื่อไม่นานมานี้ปูนได้เกิดกะเทาะออกทำให้เห็นว่าพระพุทธรูปจริงนั้น ทำด้วยทองสำริด ได้ทำการลงรักปิดทองใหม่ ยังได้อัญเชิญพระประธานขนาด ใหญ่ของสมัยสุโขทัยอยุธยาหลายองค์ เช่น พระศรีศากยมุนี รวมทั้งพระพุทธรูป ที่มีอิทธิพลต่อการสร้างพระพุทธรูปอย่างพระแก้วมรกต

ในสมัยรัชกาลที่ ๓เป็นยุคที่พระพุทธศาสนาได้เจริญรุ่งเรือง ได้ทรงสร้าง พระพุทธรูปจำนวนมากเช่น พระพุทธตรีโลกเชษฐ์ พระเสรฐตมมุนี พระพุทธไตร รัตนายก(หลวงพ่อโต) พระพุทธไสยาสน์ วัดพระเชตุพนฯ เป็นพระพุทธรูปที่ใหญ่ที่สุด ในกรุงเทพฯ เป็นพระนอนที่มีความงดงามโดยเฉพาะที่ฝ่าพระบาท ทำเป็นลายประดับ มุกภาพมงคลร้อยแปด และพระองค์ยังทรงเป็นผู้ริเริ่มสร้างพระพุทธรูปปางต่างๆขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งปางห้ามสมุทรถือเป็นต้นกำเนิดของพระพุทธรูปทรงเครื่องในสมัย รัตนโกสินทร์ตอนต้น ซึ่งได้รับอิทธิพลมาจากพระพุทธรูปทรงเครื่องสมัยอยุธยา ตอนปลาย เป็นพุทธลักษณะทรงเครื่องใหญ่เต็มยศ ประดับกระจกหรือเนาวรัตน์ทั้งองค์ ส่วนมากนิยมทำปางห้ามสมุทร พระพักตร์ดูเรียบเฉยเหมือนหน้าหุ่นตัวพระของโขน ยังมีพระพุทธรูปปางมารวิชัยที่ประทับอยู่บนฐานที่ลดหลั่นกันหลายชั้น ลวดลายละเอียด งดงาม มีผ้าทิพย์ประกอบดูรับกับองค์พระทรงเครื่องทั้งยังมีฉัตรประกอบทุกองค์ แม้แต่พระสาวกส่วนบัวที่อยู่ชั้นในสุดมีการทำลวดลายอย่างละเอียด เชื่อว่าได้แรง บันดาลจากพระแก้วมรกตในเครื่องทรงชุดประจำฤดูร้อน ยังมีปรากฏพระพุทธรูป แบบจีวรดอก คือ ลวดลายดอกดวงที่จีวร เชื่อว่าได้รับอิธิพลมาจากพระแก้วมรกต ในเครื่องทรงชุดประจำฤดูฝน

ในสมัยรัชกาลที่ ๔ ทรงพระราชดำริให้สร้างพระพุทธรูปลักษณะคล้ายคน สามัญชน เช่น ไม่มีพระเกตุมาลา จีวรเป็นริ้วแบบของจริง ซึ่งสร้างใช้ในทาง ราชการหรือเป็นของหลวงเท่านั้น ส่วนประชาชนยังคงนิยมสร้างพระพุทธรูป แบบหุ่นอยู่ พระพุทธรูปที่ถือเป็นสัญลักษณ์ของรัชกาลที่ ๔ คือพระนิรันตราย

ในสมัยรัชกาลที่ ๕ พระพุทธรูปยังคงเจริญรอยตามสมัยรัชกาลที่ ๔ อยู่ แต่กลับให้มีพระเกตุมาลาตามเดิม พระราชกกรณียกิจของพระบาทสมเด็จ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทางด้านศาสนา คือ ทรงให้จำลองพระพุทธชินราช ที่ประดิษฐานเมืองพิษณุโลก ทรงเรียกว่า พระพุทธชินราชจำลอง ประดิษฐาน อยู่ที่วัดเบญจมบพิตรฯ และทรงรวบรวมพระพุทธรูปสมัยโบราณตามหัวเมือง ต่างๆมาไว้ ณ ที่เดียวกัน

ในสมัยนี้ การสร้างพระพุทธรูปทรงโปรดให้สร้างเหมือนมนุษย์ มีการ พัฒนาแบบตะวันตกมากขึ้น แต่ยังคงลักษณะที่สำคัญไว้ เช่น พระเกตุมาลา พระรัศมีเปลว พระเกศาขมวดเป็นปม ใบพระกรรณยาว เป็นต้น

จนรัชกาลปัจจุบัน ในงานฉลอง ๒๕ พุทธศตวรรษ พระบาทสมเด็จ พระเจ้าอยู่หัว รัชกาลปัจจุบัน ทรงมีพระราชประสงค์ที่จะเฉลิมฉลองด้วยเห็น ความสำคัญ ทรงโปรดให้สร้างพระพุทธรูปในรัชกาลของพระองค์ ซึ่งเป็น พระพุทธรูปปางลีลาแบบสุโขทัย แต่มีการดัดแปลงให้มีสัดส่วนคล้ายมนุษย์ ธรรมดา


-----
แหล่งที่มา : พระพุทธรูป, วรภัทร เครือสุวรรณ เรียบเรียง

[ชนะ สิริไพโรจน์]

สาธุ ขออนุโมทนาเป็นอย่างสูงครับ

[ประตูสู่ทางสว่าง]

อนุโมทนา ครับ

[Artter]

อนุโมทนาครับ

[มุ่งเต็มใจ]

สาธุ ขออนุโมทนาครับ

[peterpan2511]

อนุโมทนาบุญครับ

[deelek]

อนุโมทนา สาธุ ๆ กับท่านที่ได้ทำบุญสร้างกุศลความดีด้วยนะครับ สาธุ ๆ

[nantapong]

สาธุ สาธุ สาธุ