<TABLE height=30 cellSpacing=3 cellPadding=3 width="100%" align=center border=0><TBODY><TR vAlign=top><TD align=left>นายสุริยะใส กตะศิลา บอกว่ามีการเมืองแอบแฝงกับกลุ่มผู้ประท้วง หมายความว่ามีอดีตสส.ในพรรคไทยรักไทยร่วมอยู่ด้วย แสดงให้เห็นว่ากลุ่มผู้ประท้วงต้องการล้มรัฐบาล?
ตอบ: กลุ่มที่เรียกร้องเป็นพุทธบริษัท อาจจะมาจากไหนก็ได้ แต่กลุ่มผู้ชุมนุมประท้วงเป็นชาวพุทธซึ่งโดยอาชีพหรือโดยสถานะคือมีหน้าที่อบรมสั่งสอนประชาชนให้มีศีลธรรม ทุกคนมาด้วยใจบริสุทธิ์เพื่อพระพุทธศาสนา ไม่มีความสัมพันธ์ใดๆ กับกลุ่มอำนาจเก่า ตัวผมเองก็เป็นหนึ่งในพันธมิตรที่ร่วมชุมนุมเพื่อขับไล่ระบอบทักษิณที่หน้าทำเนียบรัฐบาล และก็ไปร่วมชุมนุมมานับครั้งไม่ถ้วนด้วย
6. พระไพศาล วิสาโล เขียนบทความลงบางกอกโพสต์แสดงความไม่เห็นด้วย บอกว่าแม้จะบัญญัติในรัฐธรรมนูญ ปัญหาสังคมในประเทศไทยก็ไม่หมด จึงไม่มีความจำเป็นต้องบัญญัติไว้
(There is nothing wrong with the campaign to name Buddhism as our state religion. The problem is that we can't make it true by writing a passage down in the constitution. Suppose we had a new constitution with Buddhism codified as the state religion today, do you believe that crime, rape or corruption cases would go away? Do you believe Thailand would cease to be a paradise for the flesh trade? Do you believe people would stop killing one another? )
ตอบ: ไม่มีใครไปปัญญาอ่อนคล้อยตามตรรกะพระไพศาล วิสาโลหรอกครับ มีที่ไหนครับ เมื่อบัญญัติคำว่า พระพุทธศาสนาเป็นศาสนาประจำชาติ'แล้วปัญหาในประเทศจะหมด ที่จริง จะบัญญัติหรือไม่บัญญัติ ปัญหาก็ไม่หมดอยู่แล้ว ปัญหาไม่มีทางจะหมดลำพังแค่เขียนประโยคแค่ประโยคเดียวไว้ในรัฐธรรมนูญ ตรรกะตื้นๆ แบบนี้ไม่ควรเอามาอ้างเลย
ดังที่กล่าวแต่ต้น การบรรจุคำว่า พระพุทธศาสนาเป็นศาสนาประจำชาติ' นั้น จะทำให้รัฐบาลในอนาคต ไม่ว่าจะมาจากไหนก็ตาม ให้ความอุปถัมภ์สนับสนุนกิจกรรมชาวพุทธระดับชาติที่ทำไป เพื่อพัฒนาศีลธรรมและคุณธรรมคนในชาติบ้านเมืองให้ดีขึ้น มีการดูแลการบริหารกิจการชาวพุทธให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น มีความหนักแน่นในการลด ละ เลิก อบายมุขซึ่งมาพร้อมๆ กับกระแสทุนนิยมเสรีแบบตะวันตก ถ้าหากวัฒนธรรมพุทธไม่ได้รับการส่งเสริมจากรัฐบาลอย่างเพียงพอเสียก่อนแล้ว จะไปต้านทานวัฒนธรรมทุนนิยมเสรีได้อย่างไร? อยู่เฉยๆ อย่างในปัจจุบันแล้วคนจะสนใจพระพุทธ ศาสนามากยิ่งขึ้นแล้วทำให้ปัญหาลดลงหรือครับ?
พระไพศาลยังเขียนสรุปต่อไปว่า And if Buddhism is firmly rooted in our minds, there is no point of writing it down in the charter แปลว่า ถ้าพระพุทธศาสนาตั้งมั่นอยู่ในใจเราแล้ว ก็ไม่จำเป็นต้องบัญญัติไว้ในรัฐ ธรรมนูญเลย'
คำถามคือแล้วตอนนี้พระพุทธศาสนาตั้งมั่นในใจทุกคนแล้วหรือยัง ?
ประชาชนทั่วไปมีใจตั้งมั่นในพระพุทธศาสนาแล้วหรือยัง?พระไพศาลคงนั่งฝันล้มๆ แล้งๆ อยู่ว่าสักวันถ้าอยู่ไปอย่างนี้ ชาวพุทธจะมีใจตั้งมั่นในพระพุทธศาสนาแล้วปัญหาทั้งปวงในประ เทศจะลดลงเอง เหมือนนักอุดมคตินิยมผู้ชอบจำวัดกลางวันแล้วฝันล้มๆ แล้งๆ ชาวพุทธที่ชุมนุมประท้วงต่างพากันหวังว่าถ้าบัญญัติประโยคดังกล่าวไว้ในรัฐธรรมนูญแล้ว พระพุทธศาสนาจะได้รับ การอุปถัมภ์บำรุงและดูแลอย่างเพียงพอมากยิ่งขึ้น เราไม่เชื่อกันหรอกว่าปัญหาสังคมจะหมดไปจากประเทศ แต่เราเชื่อว่าถ้าหาก การเผยแผ่พระพุทธศาสนาได้รับการสนับสนุนจากรัฐบาลอย่างพอเหมาะพอสม (หลังจากที่มีการบัญญัติประโยคดังกล่าวไว้ในรัฐธรรมนูญ) แล้วไซร้ ปริมาณปัญหาคงลดลงไปมากขึ้น
</TD></TR></TBODY></TABLE>
<TABLE height=30 cellSpacing=3 cellPadding=3 width="100%" align=center border=0><TBODY><TR vAlign=top><TD align=left>เมตตานันโทภิกขุ บอกว่าถ้าบัญญัติคำว่า พระพุทธศาสนาเป็นศาสนาประจำชาติ' ไว้ในรัฐธรรมนูญแล้ว เท่ากับบอกว่าคนนับถือศาสนาอื่นเป็นบุคคลชั้นสอง (second class citizen) ในประเทศ อาจารย์จะแก้อย่างไร ?
ตอบ: เมตตานันโท ภิกขุเคยเรียนปริญญาตรีและโทจบที่มหาวิทยาลัยอ๊อกซฟอร์ด ประเทศอังกฤษ รุ่นก่อนผมหลายปี แต่ผมขอเรียนว่าในบรรดาศิษย์เก่าอ๊อกซฟอร์ดที่เรียนจบมาทางอินเดียศึกษา ผมคิดว่าเมตตานันโท ภิกขุเขียนงานวิชาการได้ฉาบ ฉวยที่สุด แสดงความเห็นฉาบฉวยเหมือนไม่รู้จริงบ่อยที่สุด
ยกตัวอย่างเช่น ท่านโจมตีคณะสงฆ์ค่อนข้างบ่อยทำนองว่า ควรยกเลิกสมณศักดิ์เสียเพราะไม่มีในสมัยพุทธกาล และสมณศักดิ์เชื่อมโยงกับศักดินา การเอาสมณศักดิ์ไปถวายพระสงฆ์ที่พระเจ้าแผ่นดินเคยทำก็เท่ากับเอาระบบศักดินาไปถวายพระด้วย ทำให้พระถือยศถืออย่าง โดยที่ท่านเองไม่เคยทำวิจัยว่าสมณศักดิ์สร้างผลเสียแก่สังคมสงฆ์อย่างไรบ้าง? เพราะถ้าเพียงแต่ว่าสิ่งไรไม่มีในสมัยพุทธกาลต้องยกเลิกหมด บัตรวีซ่า โน้ตบุ๊ค บัตรเอทีเอ็ม ฯลฯ ที่ท่านใช้อยู่ประจำก็ต้องยกเลิกหมดด้วยเพราะในสมัยพุทธกาลก็ไม่มีเช่นกัน
การจะถือใครว่าเป็นบุคลากรชั้นสองเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชน ตามกฎบัตรสหประชาชาติ โดยปรกติ คำว่า 'บุคลากรชั้นสอง' (Second class citizen)นั้นเป็นศัพท์ที่ใช้ในทางสังคมวิทยาหรือรัฐศาสตร์หมายถึงกลุ่มคนที่ไม่มีสิทธิทางกฎหมาย (legal rights) สิทธิในฐานะเป็นพลเมือง (civil rights)และโอกาสในการประกอบอาชีพ (economic opportunities)เป็นคนที่ถูกสังคมมองว่าเป็นเพียงระดับชนชั้นทาสและถูกกีดกันสารพัดดังเช่นที่บรรพบุรุษชาวอเมริกัน เคยดูถูกชาวเผ่าอินเดียนแดงซึ่งเป็นเจ้าของถิ่นเดิม หรือชาวโปรตุเกส, ชาวฮอลันดาและอังกฤษเคยดูถูกชาวพุทธศรีลังการะหว่างปกครองลังกา
แต่การบัญญัติคำว่า พระพุทธศาสนาเป็นศาสนาประจำชาติ' ไม่ได้แปลว่าชาวพุทธจะไปรังแกใครหรือกดขี่ใครชาวพุทธไม่เคยทำเช่นนี้อยู่แล้วในประวัติศาสตร์ ถ้าชาวพุทธคนไหนไปดูถูกคนอื่นอย่างนั้นเข้า ก็แปลว่าไม่ใช่ชาวพุทธที่ดี เป็นตัวแทนชาวพุทธไม่ได้ ไม่จำเป็นต้องไปเคารพนับถือ ควรจะถูกจับเข้าคุกด้วยซ้ำไปในฐานะที่ดูหมิ่นมนุษยชาติด้วยกัน พระพุทธเจ้าได้ทรงวางหลักการเผยแผ่พระพุทธศาสนาด้วยซ้ำว่าห้ามว่าร้ายใคร โดยเด็ดขาด ชาวพุทธที่ดีต้องไม่กระทำเช่นนั้น
ในความเป็นจริง แม้เราจะบัญญัติคำว่า พระพุทธศาสนาเป็นศาสนาประจำชาติ' ไว้ในรัฐธรรมนูญ พี่น้องเราชาวพุทธ ชาวมุสลิม ชาวฮินดู ชาวคริสต์ ฯลฯ ยังคงมีสิทธิเสรีภาพทัดเทียมกันในการประกอบอาชีพ ในการศึกษาเล่าเรียนและอาศัยอยู่บนแผ่นดินไทยภายใต้กฎหมายเดียวกันเหมือนเดิม
8. เมตตานันโทภิกขุบอกว่าสมัยทุกวันนี้ คนทั่วโลกพยายามแยกรัฐออกจากศาสนา การบรรจุคำว่า พระพุทธศาสนาเป็นศาสนาประจำชาติ' ไว้ในรัฐธรรมนูญเท่ากับเป็นการสวนกระแสชาวโลกท่านอาจารย์จะตอบว่าอย่างไรครับ?
ตอบ: ตอบง่ายมากครับ ก็แปลว่าเมตตานันโทภิกขุไม่ค่อยรู้ประวัติศาสตร์ยุโรปเอาเสียเลย การดึงศาสนาออกไปจากรัฐ หรือที่ศัพท์ทางรัฐศาสตร์เรียกว่า secularization of states เกิดขึ้นสมัยกลางของยุโรป เมื่อศาสนาคริสต์ พยายามจะเข้าไปมีบทบาทครอบงำประเทศยุโรปเสียเอง ในขณะเดียวกันก็ห้ามมิให้ผู้ใดวิจารณ์ศาสนจักรเสียๆ หายๆ ด้วย ในขณะเดียวกัน ศาสนจักรก็ต่อต้านความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์ เช่น เมื่อกาลิเลโอยืนยันทฤษฎีโคเปอร์นิคัสว่าโลกหมุนรอบดวงอาทิตย์ และดวงอาทิตย์เป็นศูนย์กลางของจักรวาล ไม่ใช่โลกดังที่ศาสนาสอน ก็จับกาลิเลโอไปขังคุกจนตาย เพิ่งมาประกาศขอโทษกาลิเลโอเมื่อพ.ศ. 2547 นี้เอง
ประชาชนจึงเห็นว่า ต่อไปคงจะมีความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์หลายเรื่องที่จะขัดแย้งกับศาสนจักร หากศาสนจักรมาเจ้ากี้เจ้าการกับอาณาจักรเกินไป การพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีก็จะเป็นไปไม่ได้เลย ดังนั้น ชาวยุโรป ทั้งในอังกฤษ ฝรั่งเศส เยอรมนี ฯลฯ จึงประกาศให้ศตวรรษที่ 18เป็นยุคแห่งการรู้แจ้ง (Age of Enlightenment) หมายความว่าจะไม่ให้ศาสนามามีบทบาทในชีวิตอีกต่อไป จะเปิดกว้างให้ชีวิตผู้คนในสังคมได้ค้นคว้าวิจัยทางวิทยาศาสตร์ เพื่อพัฒนาอุตสาหกรรมและความเป็นอยู่ของมนุษย์ให้ดีขึ้นอย่างเต็มที่ ความรู้ใดที่ขัดแย้งกับวิทยาศาสตร์ มนุษย์จะเลิกเชื่อความรู้นั้นทันที ยกตัวอย่างเช่น หลักคำสอนของศาสนาคริสต์ที่ว่าโลกแบน...ก็ถูกตัดทิ้งจากตำราภูมิศาสตร์ ไม่มีใครนำมาสอนในโรงเรียนอีกเลย
ศาสนาจึงถูกกันให้ออกจากรัฐตั้งแต่บัดนั้น ศาสนาในที่นี้คือศาสนาคริสต์ ไม่เกี่ยวกับพุทธแต่อย่างใดเลย ซึ่งในความเป็นจริง เมตตานันโท ภิกขุไม่ควรเอาคำว่า แยกรัฐออกจากศาสนา' (secularization of states) อังกฤษต้องปรับเปลี่ยนบทบาทศาสนาคริสต์เสียใหม่ โดยให้ชื่อว่า Church of Englandแต่ไม่มีบทบาทในทางการเมืองอีกต่อไป ประเด็นสำคัญก็คือหลังจากที่มีการดึงศาสนจักรออกไปจากวงจรของอาณาจักร วิชาศีลธรรมก็พลอยสอนน้อยลงด้วย เพราะผู้คนหันหลังให้ศาสนามากยิ่งขึ้น
เราต้องเข้าใจความจริงขั้นพื้นฐานว่าการที่ประชาชนในหลายๆ ประเทศพยายามดึงรัฐออกจากศาสนาก็เพราะศาสนาก้าวก่ายรัฐมากเกินไป ในขณะเดียวกัน คำสอนของศาสนาคริสต์ก็ขัดแย้งกับหลักวิทยาศาสตร์สมัยใหม่ (ซึ่งมีผลทำให้ศาสนาคริสต์มีตัวเลขคนนับถือน้อยลงเรื่อยๆ จนบัดนี้ในยุโรป) แต่ทั้งสองประเด็นนี้ ไม่ได้เกี่ยวกับพระพุทธศาสนาเลย พระพุทธศาสนาเข้ากันได้กับหลักวิทยาศาสตร์สมัยใหม่ ในขณะเดียวกัน แม้จะบรรจุคำว่า พระพุทธศาสนาเป็นศาสนาประจำชาติ' ไว้ในรัฐธรรมนูญ พระสงฆ์ก็มิได้เข้าไปก้าวก่ายการทำงานของรัฐบาลอยู่แล้ว เพราะพระสงฆ์มีพระราช บัญญัติคณะสงฆ์ปกครอง มีมหาเถรสมาคมดูแล มิให้เล่นการเมืองอยู่แล้ว จึงกระทำมิได้เลย
9. เมตตานันโท ภิกขุบอกว่าถ้าบรรจุคำว่า พระพุทธศาสนาเป็นศาสนาประจำชาติ'ไว้ในรัฐธรรมนูญ สงฆ์จะเล่นการเมืองเหมือนในลังกาและจะทำสงครามกลางเมืองกันทันที? ท่านอาจารย์ลองอธิบายสิครับว่าเป็นไปได้มั้ยครับ?
ตอบ: ชาวพุทธในลังกาถูกชาวอังกฤษ, โปรตุเกสและฮอลันดากดขี่มานาน ระหว่างที่สามชาตินี้ปกครอง เกิดอะไรขึ้น?
1.พระสงฆ์ถูกกดดันให้สึก
2.พระพุทธรูปถูกทุบทิ้ง
3.โบสถ์ในวัดถูกเปลี่ยนเป็นโบสถ์คริสต์เพียงชั่วข้ามคืน
4.กดดันมิให้อุบาสกอุบาสิกาถวายอาหารบิณฑบาตพระ
5.ใครเป็นชาวพุทธ จะไม่ให้โอกาสได้รับการศึกษาสูง
6. ถ้าใครยังเป็นชาวพุทธอยู่ ห้ามแต่งงาน ถ้าแต่งจะไม่จดทะเบียนให้
7.พระเขี้ยวแก้วซึ่งเป็นพระบรมอัฐิของพระพุทธเจ้า สิ่งศักดิ์สิทธิ์สูงสุดของชาวพุทธถูกฝรั่งพวกนี้ทุบทำลายไปหลายครั้ง จนชาวลังกาต้องสร้างของปลอมขึ้นมาเพื่อมิให้ของจริงสูญหาย
ในเมื่อประชาชนจำนวนมากทั่วไป มีการศึกษาต่ำ พระสงฆ์ก็จำเป็นต้องลุกขึ้นมาต่อสู้เพื่อพระพุทธศาสนา จนในที่สุด สถานการณ์ก็ดึงท่านให้เล่นการเมือง สรุปแล้ว พระสงฆ์ลังกาท่านเล่นการเมือง เพราะพระพุทธศาสนาในลังกาถูกต่างชาติกดขี่มาเป็นระยะเวลานาน จนในที่สุด ชาวพุทธก็ต้องประกาศว่ายอมไม่ได้อีกต่อไปแล้ว นั่นแหละคือสาเหตุที่ทำให้ท่านต้องลุกขึ้นมาต่อสู้และเล่นการเมืองในที่สุด เพราะสถานการณ์ในลังกาก็คือเผลอไม่ได้ ถ้าชาวพุทธเผลอ ชาวพุทธต้องถูกทำลายหรือกดขี่ และชาวบ้านก็ช่วยสนับสนุนให้พระสงฆ์เล่นการเมืองด้วย ปัจจุบันนี้ก็ต้องถือว่าเป็นวัฒนธรรมของชาวพุทธลังกาไปแล้ว แม้แต่ในไอร์แลนด์เหนือ ที่มีการฆ่ากันเพราะศาสนาเป็นเหตุก็เพราะเมื่อศาสนาใดศาสนาหนึ่งขึ้นเป็นใหญ่แล้ว ก็จะกดขี่ศาสนาอื่นๆ เสีย มันก็เลยวุ่นไม่รู้จบ
แต่สถานการณ์ในประเทศไทยไม่เป็นอย่างนั้น ชาวพุทธไม่ได้เป็นศัตรูกับใคร พระสงฆ์ในพระพุทธศาสนามิได้มีเจตนาจะไปกดขี่ใครเลย ถึงจะบรรจุคำว่า พระพุทธศาสนาเป็นศาสนาประจำชาติ'ก็ไม่ได้แปลว่าพระสงฆ์จะตั้งพรรคการเมืองหรือเล่นการเมือง เพราะมีพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ปกครองอยู่ซึ่งห้ามมิให้พระสงฆ์เล่นการเมืองหรือเข้าไปเกี่ยวข้องกับการเมืองใดๆ ทั้งสิ้น ในปัจจุบัน พระสงฆ์ก็พยายามอยู่ห่างจากการเมือง ยกเว้นว่าจะถูกนักการเมืองกดดันมากๆ เท่านั้นเอง ท่านถึงออกมาแสดงความเห็น
อยากให้อาจารย์วิจารณ์ น.ต.ประสงค์ สุ่นศิริ และ นายธงทอง จันทรางศุ
ที่บอกว่าที่ผ่านๆ มารัฐธรรมนูญก็ไม่เคยบัญญัติคำว่า พระพุทธศาสนาเป็นศาสนาประจำชาติ'เอาไว้? อาจารย์คิดอย่างไรครับตอบ:อย่างที่กล่าวไว้ตั้งแต่ต้น สมัยสมบุรณาญาสิทธิราชย์ พระมหากษัตริย์ไทยทุกรัชกาลต่างประกาศไว้อย่างชัดเจนว่าจะทำนุบำรุงพระศาสนาให้คู่ชาติบ้านเมือง พระบรมราชโองการเหล่านี้คือกฎหมาย ซึ่งเท่ากับประกาศว่าพระพุทธศาสนาเป็นศาสนาประจำชาติไทยมาแต่โบราณกาล
แต่พวกที่ร่างรัฐธรรมนูญชุดแรกคือเมื่อเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 นั้นมีหัวหรือโน้มเอียงไปทางประชาธิปไตย จึงไม่นำพาเอาพระราชดำริหรือพระบรมราชโองการมาบรรจุไว้ในรัฐธรรมนูญ ซึ่งก็ไม่น่าจะแปลกอะไรเพราะเพิ่งดึงเอาอำนาจจากพระมหากษัตริย์มาใหม่ๆ ผมอยากจะกราบเรียนว่าถึงแม้ว่าเราจะไม่เคยบัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญในยุคประชาธิปไตย เราก็สามารถบรรจุได้เพราะทุกสิ่งทุกอย่างย่อมต้องมีครั้งที่ 1 เสมอครับ อย่างน้อยที่สุด ก็ควรจะเข้าใจว่าระบอบประชาธิปไตยของไทยมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข เหมือนอังกฤษ แต่อังกฤษนั้น มีการออกกฎหมายชัดเจนว่าศาสนาคริสต์นิกาย Church of England คือศาสนาหลักของสหราชอาณาจักร (Established Church/State Church/ Official Church) โดยขณะนี้มีเจ้าฟ้าชายชาร์ลส์ มกุฎราชกุมารของอังกฤษเป็นประมุข
แม้แต่อังกฤษซึ่งเป็นต้นแบบของประชาธิปไตย ยังมีการระบุเป็นกฎหมายประเพณีไว้อย่างเด่นชัด สาเหตุที่เขากล้าทำเช่นนั้น เพราะไม่ได้ผิดระบบธรรมาภิบาลของประชาธิปไตยใดๆ เลย หากแต่ถือว่าเป็นการเรียกร้องโดยประชาชนผู้มีเสียงข้างมากในประเทศ เพราะชาวอังกฤษในประเทศส่วนใหญ่เป็นชาวคริสต์ ซึ่งก็ไม่ต่างอะไรจากประเทศไทยที่ส่วนใหญ่เป็นชาวพุทธ
11.ทีมการเมือง หนังสือพิมพ์ไทยรัฐ (ฉบับออนไลน์ วันที่ 24 เมษายน 2550) เขียนว่า หากรัฐธรรมนูญใหม่ของไทยเขียนให้ พระพุทธศาสนาเป็นศาสนาประจำชาติ ในทางปฏิบัติก็ต้องใช้หลักคำสอนของพระพุทธศาสนา เป็นบรรทัดฐานทางกฎหมายใช้กับประชาชนอย่างน้อย การละเมิดศีล 5 ต้องถือว่า หมิ่นเหม่ดื่มสุรา ขายของมึนเมา ฆ่าสัตว์ตัดชีวิต ประพฤติผิดในกาม เป็นชู้กับผัวคนอื่น ลักลอบได้เสียกับเมียชาวบ้านผิดกฎหมาย ละเมิดรัฐธรรมนูญต้องมีโทษจริงอยู่ ในทางอุดมคติก็ถือเป็นเรื่องดี ประชาชนจะได้ถูกบังคับอยู่ในศีลในธรรม สังคมจะกลับไปสู่ความสงบสุขมากขึ้นแต่ในทางปฏิบัติ พฤติกรรมตามใจฉันที่เคยชินแบบไทยๆจะทนอึดอัดกันได้หรือเปล่าเหนืออื่นใด ในอดีตที่ผ่านมา โดยที่ไม่มีการบัญญัติไว้ในรัฐ ธรรมนูญว่าพระพุทธศาสนาเป็นศาสนาประจำชาติ พระพุทธศาสนาก็ยังยืนหยัดอยู่ในโลกมายาวนานกว่า 2550 ปีพิสูจน์แล้วว่า เป็นเรื่องของศรัทธาจำเป็นแค่ไหนที่จะล็อกเป็นกติกาให้เกิดการยึดติด' อยากให้อาจารย์ช่วยตอบด้วยครับ
ตอบ:บทความไทยรัฐข้างต้นนี้ก็เป็นอีกบทความที่เขียนโดยคนที่ไม่ค่อยจะมีความรู้เท่าไหร่ สังคมเรามีข้อเสียอย่างนี้ คือคนไม่ค่อยรู้หรือรู้ไม่จริงมักมีโอกาสแสดงความเห็นมากกว่าคนที่รู้ สังคมก็เลยสับสนไปหมด
ไม่มีหลักฐานในทางประวัติศาสตร์ ไม่มีข้อมูลเลยว่าเมื่อบัญญัติคำว่าพระพุทธศาสนาเป็นศาสนาประจำชาติ' แล้วชาวพุทธหรือมหาเถรสมาคมหรือใครจะไปบังคับให้คนนับถือศีลห้ากันหมด คนเขียนไปเปรียบเทียบกับประเทศหลายประเทศที่ประกาศให้ศาสนาอิสลามเป็นศาสนาประจำชาติแล้วออกกฎหมายให้สอดคล้องกับหลักการของอิสลาม ทำให้ตึงเกินไป แต่ทำไมไม่มองดูประเทศอื่นๆ ละครับ?
พม่าประกาศให้พระพุทธศาสนาเป็นศาสนาประจำชาติแต่ไม่เคยบังคับให้ใครรักษาศีล5เลย ประเทศอังกฤษประกาศให้ศาสนาคริสต์นิกายเชิร์ช ออฟ อิงแลนด์ (Church of England) เป็นศาสนาประจำชาติ แต่ก็ไม่เคยบังคับให้ใครต้องเป็นคริสเตียน แม้ในปัจจุบัน รัฐบาลโทนี่ แบลร์ก็ส่งเสริมศาสนาทุกศาสนาด้วยดี แถมยังประกาศด้วยซ้ำว่าถ้าองค์กรศาสนาไหนจะสร้างโรงเรียน อบรมคนให้เป็นคนดี รัฐบาลเขายินดีสนับสนุน
ชาวพุทธตระหนักดีว่ามนุษย์เราเปรียบได้ด้วยบัว 4 เหล่า สัตว์โลกย่อมเป็นไปตามกรรม ทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่ว สิ่งที่ชาวพุทธจะพึงได้จากการบัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญก็คือ
1. ของบประมาณให้มีเพียงพอเพื่อสอนศีลธรรมหรือวิชาพระพุทธศาสนา ในระดับโรงเรียนหรือมหาวิทยาลัยให้นักเรียนนักศึกษาชาวพุทธได้รู้เรื่องพระพุทธศาสนาดีในฐานะที่เป็นศาสนาประจำชาติเพื่อเป็นคนดีของชาติเมื่อเติบโตขึ้น
2. มีงบประมาณเผยแผ่และอบรมคนทั่วๆ ไปตามสื่อมวลชนต่างๆ ให้คนทั่วๆ ไปเป็นคนดีมากยิ่งขึ้น
3. มีงบประมาณดูแลศาสนสถาน, ศาสนวัตถุและพัฒนาศาสนบุคคลให้มีความรู้ดี ส่วนใครจะเชื่อพระพุทธศาสนาหรือไม่นั้น ไม่มีใครไปบังคับ ใครจะรักษาศีลห้าหรือไม่รักษา ก็ไม่มีใครไปบังคับเช่นเดียวกัน
พร้อมกันนั้น คณะสงฆ์ก็ยังมีกฎหมายควบคุมมิให้พระสงฆ์เข้าไปมีบทบาททางการเมืองโดยเด็ดขาดอยู่เช่นเคย เพราะการบัญญัติคำว่า พระพุทธศาสนาเป็นศาสนาประจำชาติ'นั้น ไม่ได้แปลว่าศีล ๕ หรือศีล ๘ จะกลายเป็นบทบัญญัติในรัฐธรรมนูญไปด้วย คิดอย่างนี้เป็น อุทธัจจกุกกุจจะ'ของคนเขียนไปเสียเกินเหตุ
12. อยากให้ท่านอาจารย์ช่วยวิจารณ์ด้วยว่าเมื่อวาน (24 เม.ย.) มีข่าวลงหนังสือพิมพ์ผู้จัดการออนไลน์ว่าอิหม่ามอะหมัดซิค อับดุลเราะห์มาน เครือข่ายมุสลิมรักมนุษยชาติแห่งประเทศไทย ได้นำเอกสารมาแจกจ่ายผู้สื่อข่าวที่รัฐสภา เพื่อแสดงจุดยืนกรณีองค์กรชาวพุทธกดดันให้บัญญัติศาสนาพุทธเป็นศาสนาประจำชาติในรัฐธรรมนูญ โดยกล่าวว่า ขณะนี้ศาสนาพุทธก็เหมือนเป็นศาสนาประจำชาติไทยอยู่แล้ว' เรื่องนี้ควรให้เกียรติซึ่งกันและกัน เพราะประเทศไทยมีหลายศาสนาคือพุทธ อิสลาม คริสต์ พราหมณ์ อย่างไรก็ตาม หากมีการบัญญัติศาสนาพุทธไว้ในรัฐธรรมนูญก็ไม่เป็นไร แต่ทางที่ดีควรจะบัญญัติทุกศาสนาให้เท่าเทียมกัน และเชื่อว่า หากมีการตัดสินใจอย่างหนึ่งอย่างใดก็จะไม่กระทบต่อปัญหาภาคใต้ เพราะหลักศาสนาอิสลามสอนให้ทุกคนเข้าถึงสันติภาพ และอยากเห็นประเทศไทยเป็นดินแดนแห่งสันติภาพ มีความเสมอภาคกันทุกศาสนา ถ้าบัญญัติเรื่องนี้จริง พวกเราคงน้อยใจเพราะว่าเราได้ร่วมกันพัฒนาประเทศไทยมา 600 ปีแล้ว เราเกิดในเมืองไทยมานาน ไม่ใช่อิสลามเพิ่งมาอยู่ในไทย อิหม่ามอะหมัดซิคกล่าว
ตอบ: ผมว่าพี่น้องมุสลิมก็มีสิทธิ์แสดงความเห็นได้ตามรัฐธรรมนูญ แต่ความจริงก็ออกจะแปลกอยู่นิดหนึ่งนะครับ ถ้าเป็นอย่างที่ท่านว่าไว้ว่า ขณะนี้ศาสนาพุทธก็เหมือนเป็นศาสนาประจำชาติไทยอยู่แล้ว' ก็ไม่น่าจะต้องปฏิเสธอะไร ถ้าทุกคนคิดว่าพระพุทธศาสนาเป็นศาสนาประจำชาติโดยพฤตินัยแล้ว ทำไมจะยอมรับโดยนิตินัยไม่ได้ละครับ? เหมือนสามีภรรยาคู่หนึ่งอยู่ด้วยกันโดยพฤตินัยแล้ว แต่ยังไม่ได้จดทะเบียน ใครๆ ก็เห็นโดยพฤตินัยแล้วว่าทั้งคู่รักกันดี มีลูกด้วยกัน ถ้าวันหนึ่งข้างหน้า ทั้งสองคนจะไปจดทะเบียนกันให้ถูกต้องตามกฎหมาย เพื่อให้เป็นสามีภรรยากันโดยนิตินัย ทำไมจะต้องมีคนคัดค้าน?
ถ้าคัดค้านก็แปลว่าแม้แต่พฤตินัยก็ไม่ยอมรับสิครับ
พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวซึ่งทรงรักษาชาติไว้ได้ในช่วงยุคล่าอาณานิคมได้ทรงพระราชนิพนธ์เอาไว้ว่า
การพระราชบริจาคอันนี้ ทรงพระราชดำริเห็นว่าไม่ขัดขวางเป็นเหตุให้ท่านผู้ใดขุ่นเคืองขัดใจเลย พระนครนี้เป็นถิ่นที่ของคนนับถือพระพุทธศาสนามาแต่เดิม ไม่ใช่แผ่นดินของศาสนาอื่น คนที่นับถือศาสนาอื่นมาแต่ที่อื่น อยู่ในเมืองนี้ก็ดี จะโทมนัสน้อยใจด้วยริษยาแก่พระพุทธศาสนาเพราะบูชาอันนี้ไม่ได้ ด้วยไม่ใช่เมืองของศาสนาตัวเลย'
พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวได้ทรงพระราชนิพนธ์เอาไว้ว่า
พระพุทธศาสนาเป็นศาสนาสำหรับชาติเรา เราจำเป็นต้องถือด้วยความกตัญญูต่อบิดามารดาและต้นโคตรวงศ์ของเรา เมื่อรู้สึกแน่นอนแล้วว่าศาสนาในสมัยนี้เป็นของที่แยกจากชาติไม่ได้...ถ้าข้าพเจ้าจะขอแก่ท่านทั้งหลายว่าพุทธศาสนาเป็นของไทย เรามาชวนกันนับถือพระพุทธศาสนาเถิด...ผู้ที่แปลงศาสนาคนเขาดูถูกยิ่งเสียกว่าผู้ที่แปลงชาติ...เพราะเหตุฉะนั้น เป็นความจำเป็นที่เราทั้งหลายผู้เป็นไทยจะต้องมั่นอยู่ในศาสนาพระพุทธซึ่งเป็นศาสนาสำหรับชาติเรา'
พระราชดำรัสเหล่านี้ตอกย้ำความจริงทางประวัติศาสตร์ ในขณะเดียวกัน วัฒนธรรมประเพณีส่วนใหญ่ในประเทศก็เป็นวัฒนธรรมพุทธ ข้อสำคัญนะครับ นักประวัติศาสตร์ศาสนาได้เคยเขียนกันออกบ่อยว่าพุทธศาสนิกชนไม่เหมือนคนนับถือศาสนาอื่นๆหลายศาสนาในโลกนี้ที่พอมีอำนาจในบ้านเมืองแล้วจะพยายามเปลี่ยนคนในบ้านเมืองให้นับถือศาสนาของตัวเอง คือชาวพุทธมีความอดทน อดกลั้นและพึงพอใจกับจำนวนผู้นับถือที่มีมาก ประวัติศาสตร์ได้บอกเราว่าหลายศาสนาในโลกนี้ พอเป็นศาสนาประจำชาติแล้ว สร้างข้อจำกัดให้คนนับถือศาสนาอื่นๆ จนถึงกดขี่ผู้คนที่นับถือศาสนาอื่นก็มี ซึ่งมีตัวอย่างให้เห็นมากมาย ทั้งศาสนาพราหมณ์-ฮินดู(ในอินเดีย) ศาสนาคริสต์ (ในยุโรป) และศาสนาอิสลาม(ในอินเดีย) แต่ในประวัติศาสตร์ เราไม่เคยเห็นชาวพุทธกระทำอย่างนั้นเลย
แม้พระเจ้าอโศกมหาราช ซึ่งเป็นกษัตริย์ที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในอินเดีย จะประกาศให้พระพุทธศาสนาเป็นศาสนาประจำชาติ แต่พระองค์ก็ทรงอุปถัมภ์ศาสนาอื่นๆ ทุกศาสนาเป็นอย่างดีเช่นเดียวกัน
สำหรับผมนะครับ ผมคิดว่าถึงแม้ว่าประเทศไทยเราจะมีศาสนาอยู่เป็นจำนวนมาก แต่เราในฐานะนักวิชาการก็ต้องยอมรับความจริงกันเป็นพื้นฐานว่าพระพุทธศาสนานั้นมีบทบาทในประวัติศาสตร์ไทย และสังคมไทยมานานกว่าศาสนาใดทั้งหมด รวมทั้งที่มีบทบาทต่อวัฒนธรรมไทยโดยรวมในปัจจุบันด้วย ดังได้ให้คำอธิบายในตอนต้นๆ
การเรียกร้องให้บรรจุคำว่า พระพุทธศาสนาเป็นศาสนาประจำชาติ'จริงๆ ก็สามารถกระทำได้โดยอาศัยระบอบประชาธิปไตย คือยึดเสียงข้างมาก ขณะนี้คนไทยมี 94.7%ที่เป็นชาวพุทธ ก็ถือเป็นการเรียกร้องของคนส่วนใหญ่ ซึ่งเมื่อทำก็ไม่ได้ขัดกับระบบธรรมาภิบาลในระบอบประชาธิปไตยแต่อย่างใด
สิ่งที่สำคัญก็คือแม้ว่าจะบรรจุคำว่า พระพุทธศาสนาเป็นศาสนาประจำชาติ' ไว้ในรัฐธรรมนูญ ในการใช้ชีวิตอยู่ประจำวัน เราทุกคนก็เคารพกันและกัน ทั้งมีสิทธิ์ทัดเทียมกันอยู่แล้วในทางปฏิบัติ ถ้ามีใครแสดงอาการในลักษณะกดขี่คนนับถือศาสนาอื่นๆ ก็ขอได้โปรดทราบเถิดว่าไม่ใช่ชาวพุทธแท้ เป็นบุคคลที่ชาวพุทธเองก็ขยะแขยงด้วยครับ.
http://dhammathai.org/webboard/view.php?No=6622
</TD></TR></TBODY></TABLE>