guawn
09-10-2006, 05:16 AM
ความเป็นมาของพระไตรปิฎก ตอน 54
คอลัมน์ ธรรมะใต้ธรรมมาสน์
โดย ไต้ ตามทาง
(4). วัตถุประสงค์ที่ทรงบัญญัติพระวินัย 10 ประการ
1. เพื่อความเรียบร้อยดีงามแห่งสงฆ์ (สงฺฆสุฏฐุตาย)
2. เพื่อความผาสุกแห่งสงฆ์ (สงฺฆผาสุตาย)
3. เพื่อกำจัดคนหน้าด้าน (ทุมฺมงฺกูนํ ปุคฺคลานํ นิคฺคหาย)
4. เพื่อความผาสุกแห่งภิกษุผู้มีศีลอันดีงาม (เปสลานํ ภิกฺขูนํ ผาสุวิหาราย)
5. เพื่อปิดกั้นอาสวะทั้งหลายอันจะบังเกิดในปัจจุบัน (ทิฏฺฐธมฺมิกานํ อาสวานํ สํวราย)
6. เพื่อบำบัดอาสวะทั้งหลายอันจะบังเกิดในอนาคต (สมฺปรายิกานํ อาสวานํ ปฏิฆาตาย)
7. เพื่อความเลื่อมใสของชุมชนที่ยังไม่เลื่อมใส (อปฺปสนฺนานํ ปสาทาย)
8. เพื่อให้ชุมชนที่เลื่อมใสแล้วเลื่อมใสยิ่งขึ้น (ปสนฺนานัง ภิยฺโยภาวาย)
9. เพื่อความตั้งมั่นแห่งสัทธรรม (สทฺธมฺมฏฺฐิติยา)
10. เพื่อสนับสนุนความมีระเบียบวินัย (วินยานุคฺคหาย)
ข้อ 1 และ 2 เพื่อประโยชน์แก่สงฆ์หรือส่วนรวม ข้อ 3 และ 4 เพื่อประโยชน์แก่บุคคล
ข้อ 5 และ 6 เพื่อประโยชน์แก่ความบริสุทธิ์แห่งชีวิตทั้งทางกายและใจ ข้อ 7 และ 8 เพื่อประโยชน์แก่ประชาชน ข้อ 8 และ 10 เพื่อประโยชน์แก่ตัวพระศาสนาเอง
(5.) พระพุทธเจ้าตรัสสอนอุบาสกชาวสักกชนบทว่า ผู้มีรายได้วันละ 2 กหาปณะ จนถึง 1,000 กหาปณะ เก็บทรัพย์ที่ได้มานั้น ก็จะมีทรัพย์มากมาย ควรกล่าวว่ามีความฉลาด มีความขยันแต่ถึงแม้เขาจะมีอายุถึง 100 ปี เขาจะได้เสวยสุขโดยส่วนเดียว สักวันหนึ่ง คืนหนึ่ง หรือครึ่งวันก็ยังไม่แน่ แต่สาวกของ พระองค์ไม่ประมาทบำเพ็ญเพียรอย่าว่าแต่ 10 ปีเลย เพียงหนึ่งคืนหนึ่งวัน ก็สามารถเสวยสุขเป็นร้อยปี เป็นหมื่นปี เป็นแสนปีได้ และได้เป็นพระโสดาบัน สกทาคามี อนาคามี
(6). กถาวัตถุ (เรื่องที่ควรพูดคุยกัน) 10 ประการ
1. เรื่องเกี่ยวกับความมักน้อย (อัปปิจฉกถา)
2. เรื่องเกี่ยวกับความสันโดษ (สันตุฏฐิกถา)
3. เรื่องเกี่ยวกับความสงัดวิเวก (ปวิเวกกถา)
4. เรื่องเกี่ยวความไม่คลุกคลี (อสังสัคคกถา)
5. เรื่องเกี่ยวกับความขยันหมั่นเพียร (วิริยารัมภกถา)
6. เรื่องเกี่ยวกับศีล (สีลกถา)
7. เรื่องเกี่ยวกับสมาธิ (สมาธิกถา)
8. เรื่องเกี่ยวกับปัญญา (ปัญญากถา)
9. เรื่องเกี่ยวกับวิมุติ (วิมุตติกถา)
10. เรื่องเกี่ยวกับความรู้เห็นวิมุติ (วิมุตติญาณทัสสนกถา)
(7). สิ่งที่เป็นเสี้ยนหนาม 10 ประการ
1. ความคลุกคลีด้วยหมู่ เป็นเสี้ยนหนามของผู้ชอบความสงัด
2. การชอบมองในแง่สวยงาม เป็นเสี้ยนหนามของผู้ประกอบอสุภนิมิต (ผู้ปฏิบัติอสุภกรรมฐาน)
3. การดูการละเล่น เป็นเสี้ยนหนามของผู้สำรวมอินทรีย์
4. การเข้าใกล้สตรี เป็นเสี้ยนหนามของพรหมจรรย์
5. เสียง เป็นเสี้ยนหนามของฌานที่ 1
6. วิตก วิจาร เป็นเสี้ยนหนามของฌานที่ 2
7. ปีติ เป็นเสี้ยนหนามของฌานที่ 3
8. ลมหายใจ เป็นเสี้ยนหนามของฌานที่ 4
9. สัญญา (ความกำหนดหมาย) เวทนา (ความรู้สึกสุขทุกข์) เป็นเสี้ยนหนามของการเข้าสัญญาเวทยิตนิโรธ
10. ราคะ โทสะ เป็นเสี้ยนหนามทั่วๆ ไป (น่าจะรวม โมหะ ด้วย)
(8.) กามโภคี (ผู้บริโภคกาม) 10 พวก
1. พวกหนึ่งแสวงหาทรัพย์โดยผิดธรรม ไม่เลี้ยงตนให้เป็นสุข, ไม่แจกจ่ายแบ่งปันทำบุญ
2. พวกหนึ่งแสวงหาทรัพย์โดยผิดธรรม เลี้ยงตนให้เป็นสุข แต่ไม่แจกจ่ายแบ่งปันทำบุญ
3. พวกหนึ่งแสวงหาทรัพย์โดยผิดธรรม เลี้ยงตนให้เป็นสุขและแจกจ่ายแบ่งปันทำบุญ
4. พวกหนึ่งแสวงหาทรัพย์โดยชอบธรรมบ้าง ผิดธรรมบ้าง ไม่เลี้ยงตนให้เป็นสุข ไม่แจกจ่ายแบ่งปันทำบุญ
5. พวกหนึ่งแสวงหาทรัพย์โดยชอบธรรมบ้าง ผิดธรรมบ้าง เลี้ยงตนให้เป็นสุข แต่ไม่แจกจ่ายแบ่งปันไม่ทำบุญ
6. พวกหนึ่งแสวงหาทรัพย์โดยชอบธรรมบ้าง ผิดธรรมบ้าง เลี้ยงตนให้เป็นสุข ทั้งแจกจ่ายแบ่งปันทำบุญ
7. พวกหนึ่งแสวงหาทรัพย์โดยชอบธรรม ไม่เลี้ยงตนให้เป็นสุข ไม่แจกจ่ายแบ่งปันไม่ทำบุญ
8. พวกหนึ่งแสวงหาทรัพย์โดยชอบธรรม เลี้ยงตนเองให้เป็นสุข แต่ไม่แจกจ่ายแบ่งปันไม่ทำบุญ
9. พวกหนึ่งแสวงหาทรัพย์โดยชอบธรรม เลี้ยงตนเองให้เป็นสุข ทั้งแจกจ่ายแบ่งปันและทำบุญ
10. พวกหนึ่งแสวงหาทรัพย์โดยชอบธรรม เลี้ยงตนเองให้เป็นสุข แจกจ่ายแบ่งปัน ทำบุญ ไม่สยบ มัวเมา หมกมุ่น ในโภคทรัพย์เหล่านั้น รู้เท่าทันเห็นโทษ มีปัญญาทำตนให้เป็นอิสระเป็นนายเหนือโภคทรัพย์
(9). เถรธรรม คุณธรรมที่ทำให้เป็นพระผู้ใหญ่ 10 ประการ
1. เป็นผู้ใหญ่ บวชนาน มีประสบการณ์มาก (เถโร รตฺตญฺญู)
2. มีศีลเคร่งครัด (สีลวา)
3. เป็นพหูสูต (พหุสฺสุโต)
4. ทรงจำปาติโมกข์ได้ดี รู้หลักวินัยดี (สฺวาคตปาติโมกฺโข)
5. ฉลาดในการระงับอธิกรณ์ (อธิกรณสมุปฺปาทวูปสมกุสโล)
6. ใฝ่ธรรม (ธมฺมกาโม)
7. สันโดษด้วยจีวรตามมีตามได้ (สนฺตุฏฺโฐ)
8. มีอากัปกิริยาน่าเลื่อมใส (ปาสาทิโก)
9. ได้ฌาน (ฌานลาภี)
10. บรรลุเจโตวิมุติปัญญาวิมุติ สิ้นอาสวะ (อนาสวเจโตวิมุตฺติปญฺญาวิมุตฺติ)
ที่มาhttp://www.matichon.co.th/khaosod/khaosod_detail.php?s_tag=03bud10091049&day=2006/10/09
คอลัมน์ ธรรมะใต้ธรรมมาสน์
โดย ไต้ ตามทาง
(4). วัตถุประสงค์ที่ทรงบัญญัติพระวินัย 10 ประการ
1. เพื่อความเรียบร้อยดีงามแห่งสงฆ์ (สงฺฆสุฏฐุตาย)
2. เพื่อความผาสุกแห่งสงฆ์ (สงฺฆผาสุตาย)
3. เพื่อกำจัดคนหน้าด้าน (ทุมฺมงฺกูนํ ปุคฺคลานํ นิคฺคหาย)
4. เพื่อความผาสุกแห่งภิกษุผู้มีศีลอันดีงาม (เปสลานํ ภิกฺขูนํ ผาสุวิหาราย)
5. เพื่อปิดกั้นอาสวะทั้งหลายอันจะบังเกิดในปัจจุบัน (ทิฏฺฐธมฺมิกานํ อาสวานํ สํวราย)
6. เพื่อบำบัดอาสวะทั้งหลายอันจะบังเกิดในอนาคต (สมฺปรายิกานํ อาสวานํ ปฏิฆาตาย)
7. เพื่อความเลื่อมใสของชุมชนที่ยังไม่เลื่อมใส (อปฺปสนฺนานํ ปสาทาย)
8. เพื่อให้ชุมชนที่เลื่อมใสแล้วเลื่อมใสยิ่งขึ้น (ปสนฺนานัง ภิยฺโยภาวาย)
9. เพื่อความตั้งมั่นแห่งสัทธรรม (สทฺธมฺมฏฺฐิติยา)
10. เพื่อสนับสนุนความมีระเบียบวินัย (วินยานุคฺคหาย)
ข้อ 1 และ 2 เพื่อประโยชน์แก่สงฆ์หรือส่วนรวม ข้อ 3 และ 4 เพื่อประโยชน์แก่บุคคล
ข้อ 5 และ 6 เพื่อประโยชน์แก่ความบริสุทธิ์แห่งชีวิตทั้งทางกายและใจ ข้อ 7 และ 8 เพื่อประโยชน์แก่ประชาชน ข้อ 8 และ 10 เพื่อประโยชน์แก่ตัวพระศาสนาเอง
(5.) พระพุทธเจ้าตรัสสอนอุบาสกชาวสักกชนบทว่า ผู้มีรายได้วันละ 2 กหาปณะ จนถึง 1,000 กหาปณะ เก็บทรัพย์ที่ได้มานั้น ก็จะมีทรัพย์มากมาย ควรกล่าวว่ามีความฉลาด มีความขยันแต่ถึงแม้เขาจะมีอายุถึง 100 ปี เขาจะได้เสวยสุขโดยส่วนเดียว สักวันหนึ่ง คืนหนึ่ง หรือครึ่งวันก็ยังไม่แน่ แต่สาวกของ พระองค์ไม่ประมาทบำเพ็ญเพียรอย่าว่าแต่ 10 ปีเลย เพียงหนึ่งคืนหนึ่งวัน ก็สามารถเสวยสุขเป็นร้อยปี เป็นหมื่นปี เป็นแสนปีได้ และได้เป็นพระโสดาบัน สกทาคามี อนาคามี
(6). กถาวัตถุ (เรื่องที่ควรพูดคุยกัน) 10 ประการ
1. เรื่องเกี่ยวกับความมักน้อย (อัปปิจฉกถา)
2. เรื่องเกี่ยวกับความสันโดษ (สันตุฏฐิกถา)
3. เรื่องเกี่ยวกับความสงัดวิเวก (ปวิเวกกถา)
4. เรื่องเกี่ยวความไม่คลุกคลี (อสังสัคคกถา)
5. เรื่องเกี่ยวกับความขยันหมั่นเพียร (วิริยารัมภกถา)
6. เรื่องเกี่ยวกับศีล (สีลกถา)
7. เรื่องเกี่ยวกับสมาธิ (สมาธิกถา)
8. เรื่องเกี่ยวกับปัญญา (ปัญญากถา)
9. เรื่องเกี่ยวกับวิมุติ (วิมุตติกถา)
10. เรื่องเกี่ยวกับความรู้เห็นวิมุติ (วิมุตติญาณทัสสนกถา)
(7). สิ่งที่เป็นเสี้ยนหนาม 10 ประการ
1. ความคลุกคลีด้วยหมู่ เป็นเสี้ยนหนามของผู้ชอบความสงัด
2. การชอบมองในแง่สวยงาม เป็นเสี้ยนหนามของผู้ประกอบอสุภนิมิต (ผู้ปฏิบัติอสุภกรรมฐาน)
3. การดูการละเล่น เป็นเสี้ยนหนามของผู้สำรวมอินทรีย์
4. การเข้าใกล้สตรี เป็นเสี้ยนหนามของพรหมจรรย์
5. เสียง เป็นเสี้ยนหนามของฌานที่ 1
6. วิตก วิจาร เป็นเสี้ยนหนามของฌานที่ 2
7. ปีติ เป็นเสี้ยนหนามของฌานที่ 3
8. ลมหายใจ เป็นเสี้ยนหนามของฌานที่ 4
9. สัญญา (ความกำหนดหมาย) เวทนา (ความรู้สึกสุขทุกข์) เป็นเสี้ยนหนามของการเข้าสัญญาเวทยิตนิโรธ
10. ราคะ โทสะ เป็นเสี้ยนหนามทั่วๆ ไป (น่าจะรวม โมหะ ด้วย)
(8.) กามโภคี (ผู้บริโภคกาม) 10 พวก
1. พวกหนึ่งแสวงหาทรัพย์โดยผิดธรรม ไม่เลี้ยงตนให้เป็นสุข, ไม่แจกจ่ายแบ่งปันทำบุญ
2. พวกหนึ่งแสวงหาทรัพย์โดยผิดธรรม เลี้ยงตนให้เป็นสุข แต่ไม่แจกจ่ายแบ่งปันทำบุญ
3. พวกหนึ่งแสวงหาทรัพย์โดยผิดธรรม เลี้ยงตนให้เป็นสุขและแจกจ่ายแบ่งปันทำบุญ
4. พวกหนึ่งแสวงหาทรัพย์โดยชอบธรรมบ้าง ผิดธรรมบ้าง ไม่เลี้ยงตนให้เป็นสุข ไม่แจกจ่ายแบ่งปันทำบุญ
5. พวกหนึ่งแสวงหาทรัพย์โดยชอบธรรมบ้าง ผิดธรรมบ้าง เลี้ยงตนให้เป็นสุข แต่ไม่แจกจ่ายแบ่งปันไม่ทำบุญ
6. พวกหนึ่งแสวงหาทรัพย์โดยชอบธรรมบ้าง ผิดธรรมบ้าง เลี้ยงตนให้เป็นสุข ทั้งแจกจ่ายแบ่งปันทำบุญ
7. พวกหนึ่งแสวงหาทรัพย์โดยชอบธรรม ไม่เลี้ยงตนให้เป็นสุข ไม่แจกจ่ายแบ่งปันไม่ทำบุญ
8. พวกหนึ่งแสวงหาทรัพย์โดยชอบธรรม เลี้ยงตนเองให้เป็นสุข แต่ไม่แจกจ่ายแบ่งปันไม่ทำบุญ
9. พวกหนึ่งแสวงหาทรัพย์โดยชอบธรรม เลี้ยงตนเองให้เป็นสุข ทั้งแจกจ่ายแบ่งปันและทำบุญ
10. พวกหนึ่งแสวงหาทรัพย์โดยชอบธรรม เลี้ยงตนเองให้เป็นสุข แจกจ่ายแบ่งปัน ทำบุญ ไม่สยบ มัวเมา หมกมุ่น ในโภคทรัพย์เหล่านั้น รู้เท่าทันเห็นโทษ มีปัญญาทำตนให้เป็นอิสระเป็นนายเหนือโภคทรัพย์
(9). เถรธรรม คุณธรรมที่ทำให้เป็นพระผู้ใหญ่ 10 ประการ
1. เป็นผู้ใหญ่ บวชนาน มีประสบการณ์มาก (เถโร รตฺตญฺญู)
2. มีศีลเคร่งครัด (สีลวา)
3. เป็นพหูสูต (พหุสฺสุโต)
4. ทรงจำปาติโมกข์ได้ดี รู้หลักวินัยดี (สฺวาคตปาติโมกฺโข)
5. ฉลาดในการระงับอธิกรณ์ (อธิกรณสมุปฺปาทวูปสมกุสโล)
6. ใฝ่ธรรม (ธมฺมกาโม)
7. สันโดษด้วยจีวรตามมีตามได้ (สนฺตุฏฺโฐ)
8. มีอากัปกิริยาน่าเลื่อมใส (ปาสาทิโก)
9. ได้ฌาน (ฌานลาภี)
10. บรรลุเจโตวิมุติปัญญาวิมุติ สิ้นอาสวะ (อนาสวเจโตวิมุตฺติปญฺญาวิมุตฺติ)
ที่มาhttp://www.matichon.co.th/khaosod/khaosod_detail.php?s_tag=03bud10091049&day=2006/10/09