telwada
22-12-2004, 06:10 PM
วันนี้ข้าพเจ้าใคร่ยกกระทู้เรื่องความประมาทมาให้ท่านทั้งหลายได้รู้ซึ่งถึงแก่นแท้ของความประมาทว่ามาจากต้นเหตุใด หรือสาเหตุใดจึงทำให้คนเกิดความประมาท
ก่อนอื่นก็ต้องทำความเข้าใจในคำว่า ประมาทเสียก่อน
ประมาท มีความหมายตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน หลายรูปแบบ ดังนี้
ก.ขาดความรอบคอบ ขาดความระมัดระวัง เพราะ ทะนงตัว หรือเพราะความรีบร้อน เช่น ขับรถอย่าประมาท
ก.ดูหมิ่น เช่น ประมาทฝีมือการทำงาน
น. ความเลิ่นเล่อ,การขาดความระมัดระวัง เช่น ขับรถโดยประมาท
กฏฯ.น.กระทำโดยปราศจากความระมัดระวังซึ่งบุคคคในภาวะเช่นนั้นจักต้องมีตามวิสัยและพฤติการณ์และผู้กระทำอาจใช้ความระมัดระวังเช่นว่านั้นได้ แต่หาได้ใช้ให้เพียงพอไม่
ที่กล่าวมาเป็นความหมายของคำว่า "ประมาท"
ความประมาทเกิดขึ้นได้อย่างไร ความประมาทเกิดขึ้นได้จากความคิด อันเนื่องมาจากการครองเรือน ,เกิดขึ้นได้เพราะอาชีพ,เกิดขึ้นได้เพราะความรู้ความเข้าใจ เกิดขึ้นได้เพราะสภาพแวดล้อม ความเคยชินในการประพฤติปฏิบัติ เมื่อบุคคลมีความคิดที่เข้าข้างตัวเองอันอาจเนื่องมาจากความรู้คุณ ความเข้าใจหรือจาก การอาชีพต่างๆ จึงเกิดความประมาท ไม่คำนึงถึงกฎเกณฑ์กติกาของสังคม ที่เห็นได้ชัดก็คือการขับรถบนท้องถนน จะเห็นได้ว่า อุบัติเหตุที่เกิดขึ้น เป็นความประมาท ที่มีสาเหตุมาจากความคิดทั้งสิ้น เช่น ทางแยก มีรถเปิดไฟกระพริบสองข้าง แต่เราเห็นเพียงด้านขวาด้านเดียว เราก็คิดว่าเขาจะเลี้ยว ส่วนรถที่เปิดไฟกระพริบอยู่ก็คิดว่าเราเห็นไฟกระพริบของเขาแล้วซึ่ง สัญญาณไฟของรถนั้น บางคนอาจจะไม่รู้จักว่าสัญญาณไฟกระพริบหมายความว่ากระได้ แต่ผู้ขับรถที่เปิดไฟกระพริบก็คิดว่าทุกคนที่เห็นเข้าใจความหมายของสัญญาณไฟกระพริบนั้นคงหยุดให้หรือชะลอให้ แต่กลับกลายเป็นว่า ต่างคนต่างความคิด อุบัติเหตุจึงเกิดขึ้น เพราะความคิดของผู้ขับรถทั้งสองคันคิดและเข้าใจแตกต่างกัน อย่างนี้เป็นต้น
ส่วนพวกที่ขับรถมอเตอร์ไซค์ซิ่งกวนเมือง เขาก็ย่อมมีความคิดของเขา ข้าพเจ้าไม่อยากคาดเดา เพราะความคิดของวัยรุ่นนั้น มีหลายรูปแบบ เช่น ขี้โอ่ ,ขี้อวด,อยากเด่น,อยากเป็นที่รักที่ชอบของเพื่อนฝูง,อยากแสดงให้เพื่อนฝูงหรือแฟนๆเห็นความเก่ง และอะไรอีกหลายอย่าง ดังนั้น เพราะความคิดของพวกเขา พวกเขาจึงเกิดความประมาทขับรถซิ่งแข่งกันบนท้องถนน จนบางครั้งประสบอุบัติเหตุถึงแก่ชีวิตมีลงข่าวให้เห็นกันบ่อยๆ
ที่กล่าวไปแล้วข้างต้นเป็นสาเหตุของความประมาท ที่กล่าวไปอาจจะไม่ละเอียดเท่าที่ควรเพราะสาเหตุแห่งความประมาทมีมากมายหลายอย่าง ไม่สามารถยกตัวอย่างให้ตรึกตรองได้ทุกอันไป เอาเป็นว่า นอกเหนือจากความคิดที่เป็นตัวการสำคัญที่ทำให้เกิดความประมาทแล้ว ก็ยังมีตัวการหรือสาเหตุอื่นๆอันนำไปสู่ความคิด เช่น การทำงานหรืออาชีพ ความรู้ความเข้าใจ การพูดการรู้คุณของสรรพสิ่งต่างๆ การครองเรือน
แล้วทำอย่างไรจึงจะทำให้เกิดความประมาทน้อยลง แน่นอน ความประมาทย่อมไม่หมดจากตัวบุคคล ก็เพราะด้วยสาเหตุที่กล่าวไป แต่ถ้าทุกคน มีความคิดที่เป็นไปในแนวทางเดียวกัน หรือมีความคิดที่เป็นไปตามกฎเกณฑ์กติกา ความประมาทในตัวบุคคลย่อมลดน้อยลงไป แต่ความประมาทที่เกิดขึ้นอยู่ทุกวันนี้ ก็เพราะทุกคนไม่มีความคิดที่เป็นไปตามกฎเกณฑ์กติกา ใจร้อนหรือรีบเร่งไม่เข้าที บางทีข้าพเจ้าเห็น ขนาดไฟแดง เห็นอยู่ รถทางไฟเขียวก็กำลังเคลื่อนตัวออกไปเขายังเร่งเครื่องรถเพื่อให้พ้นไฟแดง ไม่กลัวอันตรายที่จะเกิดขึ้น
ความประมาทนั้น มักทำให้เกิดผลที่นำความเศร้าหมองมาสู่บุคคล มักทำให้เกิดผลเสีย มากกว่าผลดี หากท่านทั้งหลายได้อ่านกระทู้นี้แล้ว ข้าพเจ้าหวังว่า ท่านทั้งหลายคงได้คิดบ้างว่า ความประมาทที่ทำให้เกิดความเสียหายทั้ง กาย ทั้งใจ ทั้งสิ่งของเงินทอง เกิดขึ้นได้อย่างไร มีวิธีแก้ไขอย่างไร ซึงกระทู้นี้ก็ได้แทรกธรรมะเข้าไว้เพื่อให้ท่านทั้งหลายได้มองเห็นว่า หลักการหรือธรรมะที่แท้จริงนั้น ย่อมสามารถใช้ให้เกิดประโยชน์ชี้ให้เห็นว่า หลักการหรือธรรมะนั้น เป็นทั้ง สิ่งที่ทำให้เกิดทุกข์ และเป็นสิ่งที่ทำให้หลุดพ้นจากความทุกข์ได้เช่นกัน ซึ่งย่อมนับตั้งแต่ระดับปุถุชนเป็นต้นไป ฉะนี้
ก่อนอื่นก็ต้องทำความเข้าใจในคำว่า ประมาทเสียก่อน
ประมาท มีความหมายตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน หลายรูปแบบ ดังนี้
ก.ขาดความรอบคอบ ขาดความระมัดระวัง เพราะ ทะนงตัว หรือเพราะความรีบร้อน เช่น ขับรถอย่าประมาท
ก.ดูหมิ่น เช่น ประมาทฝีมือการทำงาน
น. ความเลิ่นเล่อ,การขาดความระมัดระวัง เช่น ขับรถโดยประมาท
กฏฯ.น.กระทำโดยปราศจากความระมัดระวังซึ่งบุคคคในภาวะเช่นนั้นจักต้องมีตามวิสัยและพฤติการณ์และผู้กระทำอาจใช้ความระมัดระวังเช่นว่านั้นได้ แต่หาได้ใช้ให้เพียงพอไม่
ที่กล่าวมาเป็นความหมายของคำว่า "ประมาท"
ความประมาทเกิดขึ้นได้อย่างไร ความประมาทเกิดขึ้นได้จากความคิด อันเนื่องมาจากการครองเรือน ,เกิดขึ้นได้เพราะอาชีพ,เกิดขึ้นได้เพราะความรู้ความเข้าใจ เกิดขึ้นได้เพราะสภาพแวดล้อม ความเคยชินในการประพฤติปฏิบัติ เมื่อบุคคลมีความคิดที่เข้าข้างตัวเองอันอาจเนื่องมาจากความรู้คุณ ความเข้าใจหรือจาก การอาชีพต่างๆ จึงเกิดความประมาท ไม่คำนึงถึงกฎเกณฑ์กติกาของสังคม ที่เห็นได้ชัดก็คือการขับรถบนท้องถนน จะเห็นได้ว่า อุบัติเหตุที่เกิดขึ้น เป็นความประมาท ที่มีสาเหตุมาจากความคิดทั้งสิ้น เช่น ทางแยก มีรถเปิดไฟกระพริบสองข้าง แต่เราเห็นเพียงด้านขวาด้านเดียว เราก็คิดว่าเขาจะเลี้ยว ส่วนรถที่เปิดไฟกระพริบอยู่ก็คิดว่าเราเห็นไฟกระพริบของเขาแล้วซึ่ง สัญญาณไฟของรถนั้น บางคนอาจจะไม่รู้จักว่าสัญญาณไฟกระพริบหมายความว่ากระได้ แต่ผู้ขับรถที่เปิดไฟกระพริบก็คิดว่าทุกคนที่เห็นเข้าใจความหมายของสัญญาณไฟกระพริบนั้นคงหยุดให้หรือชะลอให้ แต่กลับกลายเป็นว่า ต่างคนต่างความคิด อุบัติเหตุจึงเกิดขึ้น เพราะความคิดของผู้ขับรถทั้งสองคันคิดและเข้าใจแตกต่างกัน อย่างนี้เป็นต้น
ส่วนพวกที่ขับรถมอเตอร์ไซค์ซิ่งกวนเมือง เขาก็ย่อมมีความคิดของเขา ข้าพเจ้าไม่อยากคาดเดา เพราะความคิดของวัยรุ่นนั้น มีหลายรูปแบบ เช่น ขี้โอ่ ,ขี้อวด,อยากเด่น,อยากเป็นที่รักที่ชอบของเพื่อนฝูง,อยากแสดงให้เพื่อนฝูงหรือแฟนๆเห็นความเก่ง และอะไรอีกหลายอย่าง ดังนั้น เพราะความคิดของพวกเขา พวกเขาจึงเกิดความประมาทขับรถซิ่งแข่งกันบนท้องถนน จนบางครั้งประสบอุบัติเหตุถึงแก่ชีวิตมีลงข่าวให้เห็นกันบ่อยๆ
ที่กล่าวไปแล้วข้างต้นเป็นสาเหตุของความประมาท ที่กล่าวไปอาจจะไม่ละเอียดเท่าที่ควรเพราะสาเหตุแห่งความประมาทมีมากมายหลายอย่าง ไม่สามารถยกตัวอย่างให้ตรึกตรองได้ทุกอันไป เอาเป็นว่า นอกเหนือจากความคิดที่เป็นตัวการสำคัญที่ทำให้เกิดความประมาทแล้ว ก็ยังมีตัวการหรือสาเหตุอื่นๆอันนำไปสู่ความคิด เช่น การทำงานหรืออาชีพ ความรู้ความเข้าใจ การพูดการรู้คุณของสรรพสิ่งต่างๆ การครองเรือน
แล้วทำอย่างไรจึงจะทำให้เกิดความประมาทน้อยลง แน่นอน ความประมาทย่อมไม่หมดจากตัวบุคคล ก็เพราะด้วยสาเหตุที่กล่าวไป แต่ถ้าทุกคน มีความคิดที่เป็นไปในแนวทางเดียวกัน หรือมีความคิดที่เป็นไปตามกฎเกณฑ์กติกา ความประมาทในตัวบุคคลย่อมลดน้อยลงไป แต่ความประมาทที่เกิดขึ้นอยู่ทุกวันนี้ ก็เพราะทุกคนไม่มีความคิดที่เป็นไปตามกฎเกณฑ์กติกา ใจร้อนหรือรีบเร่งไม่เข้าที บางทีข้าพเจ้าเห็น ขนาดไฟแดง เห็นอยู่ รถทางไฟเขียวก็กำลังเคลื่อนตัวออกไปเขายังเร่งเครื่องรถเพื่อให้พ้นไฟแดง ไม่กลัวอันตรายที่จะเกิดขึ้น
ความประมาทนั้น มักทำให้เกิดผลที่นำความเศร้าหมองมาสู่บุคคล มักทำให้เกิดผลเสีย มากกว่าผลดี หากท่านทั้งหลายได้อ่านกระทู้นี้แล้ว ข้าพเจ้าหวังว่า ท่านทั้งหลายคงได้คิดบ้างว่า ความประมาทที่ทำให้เกิดความเสียหายทั้ง กาย ทั้งใจ ทั้งสิ่งของเงินทอง เกิดขึ้นได้อย่างไร มีวิธีแก้ไขอย่างไร ซึงกระทู้นี้ก็ได้แทรกธรรมะเข้าไว้เพื่อให้ท่านทั้งหลายได้มองเห็นว่า หลักการหรือธรรมะที่แท้จริงนั้น ย่อมสามารถใช้ให้เกิดประโยชน์ชี้ให้เห็นว่า หลักการหรือธรรมะนั้น เป็นทั้ง สิ่งที่ทำให้เกิดทุกข์ และเป็นสิ่งที่ทำให้หลุดพ้นจากความทุกข์ได้เช่นกัน ซึ่งย่อมนับตั้งแต่ระดับปุถุชนเป็นต้นไป ฉะนี้