telwada
22-12-2004, 06:07 PM
อริยะสัจ 4
อริยะสัจ มีความหมายตาม พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถานว่า "ความจริงของพระอริยะ หรือ ความจริงอันประเสริฐ " ในที่นี้จำเป็นต้องหยิบยืมหรือนำสิ่งที่มีอยู่ก่อนแล้วมาใช้ ก็คงเหมือนกับ ข้าพเจ้าได้นำเอามรดกที่บิดามารดามอบให้มาใช้ให้เป็นประโยชน์
อริยะสัจ ในทาง ศาสนานั้น มีอยู่ 4 ประการ ซึ่งเราจะเรียกโดยรวมว่า อริยะสัจ 4 มีรายละเอียดดังนี้
1.ทุกข์เกิดจากเหตุ
2.เหตุที่ทำให้เกิดทุกข์
3.เหตุที่ทำให้ถึงความดับทุกข์
4.หนทางแห่งความดับทุกข์
อธิบายดังนี้
1.ทุกข์เกิดจากเหตุ หมายถึง ความทุกข์ทั้งหลายนั้น ย่อมเกิดจากเหตุต่างๆ ซึ่งจะแบ่งได้เป็นหมวดธรรมะต่างๆ 16 หมวดบทเรียน พรหมวิหาร 4 ก็เป็นเหตุอย่างหนึ่ง หากจะกล่าวอย่างให้เข้าใจง่ายขึ้น "ทุกข์เกิดจากเหตุ" ก็คือ ตัวหัวข้อหลักของความทุกข์ต่างๆ
2.เหตุที่ทำให้เกิดทุกข์ ความหมายก็คือ รายละเอียดแห่งสาเหตุที่ทำให้เกิดความทุกข์ หากจะกล่าวอีกแบบหนึ่งก็คือ วิธีการ หรือ การปฏิบัติที่เป็นสาเหตุทำให้เกิดความทุกข์ เรียกว่าเป็นส่วนปลีกย่อยที่เชื่อมต่อหรือเชื่อมโยงมาจากข้อที่ 1 ยกตัวอย่างเช่น เมตตา เป็นทุกข์ แต่ เมตตา อย่างไรบ้างละ (ให้ที่พักอาศัยกับโจร หรือ รับซื้อของโจร) ที่เป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดความทุกข์อย่างนี้เป็นต้น
3.เหตุที่ทำให้ถึงความดับทุกข์ ข้อนี้ก็คล้ายหรือเหมือนกับข้อที่ 1 กล่าวคือเป็น หัวข้อหลัก เพื่อให้รู้ในขั้นต้นว่า เหตุที่ทำให้ถึงความดับทุกข์ นั้นมีกี่หมวดบทเรียน ซึ่ง แน่นอน ย่อมมี 16 หมวดบทเรียนเช่นเดียวกับ ทุกข์เกิดจากเหตุ
4.หนทางแห่งความดับทุกข์ก็คล้ายกับข้อ 2 คือเป็นข้อที่เชื่อมโยงมาจากข้อที่ 3 เป็นส่วนรายละเอียดของหัวข้อหลักทั้ง 16 หมวดบทเรียน หากจะกล่าวอย่างเข้าใจง่ายขึ้นก็คือ หากทางแห่งความดับทุกข์นั้น ก็มี 16 หมวดบทเรียนเช่นเดียวกับ "ทุกข์เกิดจากเหตุ" เหตุที่ทำให้เกิดทุกข์" เหตุที่ทำให้ถึงความดับทุกข์"
ทั้ง 4 ข้อที่กล่าวมาเป็น อริยสัจ 4 เป็นหลักความจริง แห่งการอธิบายของข้าพเจ้า สรุปแล้ว อริยสัจ 4 คือหลักความจริง 4 ประการ ทั้ง 4 ประการนั้น ก็คือ สิ่ง สิ่งเดียวกัน เป็นเหตุ เป็นสาเหตุ เป็นวิธีการ เป็นการปฏิบัติที่ผิดแผกแตกต่างจากกัน จึงทำให้เกิด
1.ทุกข์เกิดจากเหตุ
2.เหตุที่ทำให้เกิดทุกข์
3.เหตุที่ทำให้ถึงความดับทุกข์
4.หนทางแห่งความดับทุกข์
และทั้งหมดที่กล่าวไป เป็นหลักการแห่งศรีอริยเมตไตย ฉะนี้
ความจริงแล้วหากข้าพเจ้าจะตั้งหลักการใหม่ก็ไม่ใช่เรื่องยาก เหตุเพราะข้าพเจ้าไม่กล้าที่จะไปตัดหลักการที่มีอยู่เดิม อันเป็นหลักความจริงไปได้ แม้หลักการอริยะสัจสี่ที่มีอยู่เดิม ค่อนข้างจะทำความเข้าใจลำบาก หากจะกล่าวเพียงว่า อะไรเป็นสิ่งที่เป็นต้นเหตุที่ทำให้เกิดทุกข์ ข้อหนึ่ง
อะไรเป็นสิ่งที่ต้นเหตุที่ทำให้หลุดพ้นจากความทุกข์ เป็นอีกข้อหนึ่งก็ย่อมได้
แต่สิ่งที่มีอยู่เดิมนั้น เป็นสิ่งที่ข้าพเจ้าต้องมาแก้ไข ข้าพเจ้าเองอยากจะให้ท่านทั้งหลายได้รับรู้ถึงคำโบราณไว้คำหนึ่งว่า เรียนผูก ต้องเรียนแก้ ตอนนี้ข้าพเจ้ายังไม่แน่ใจและยังพิสูจน์ตัวเองไม่ได้ว่า ข้าพเจ้าคือพระสมณโคดม หรือ เป็นราหุล กันแน่ ถ้าข้าพเจ้าพิสูจน์ตัวข้าพเจ้าเองได้ ข้าพเจ้าก็จะประกาศให้รู้อีก
อริยะสัจ มีความหมายตาม พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถานว่า "ความจริงของพระอริยะ หรือ ความจริงอันประเสริฐ " ในที่นี้จำเป็นต้องหยิบยืมหรือนำสิ่งที่มีอยู่ก่อนแล้วมาใช้ ก็คงเหมือนกับ ข้าพเจ้าได้นำเอามรดกที่บิดามารดามอบให้มาใช้ให้เป็นประโยชน์
อริยะสัจ ในทาง ศาสนานั้น มีอยู่ 4 ประการ ซึ่งเราจะเรียกโดยรวมว่า อริยะสัจ 4 มีรายละเอียดดังนี้
1.ทุกข์เกิดจากเหตุ
2.เหตุที่ทำให้เกิดทุกข์
3.เหตุที่ทำให้ถึงความดับทุกข์
4.หนทางแห่งความดับทุกข์
อธิบายดังนี้
1.ทุกข์เกิดจากเหตุ หมายถึง ความทุกข์ทั้งหลายนั้น ย่อมเกิดจากเหตุต่างๆ ซึ่งจะแบ่งได้เป็นหมวดธรรมะต่างๆ 16 หมวดบทเรียน พรหมวิหาร 4 ก็เป็นเหตุอย่างหนึ่ง หากจะกล่าวอย่างให้เข้าใจง่ายขึ้น "ทุกข์เกิดจากเหตุ" ก็คือ ตัวหัวข้อหลักของความทุกข์ต่างๆ
2.เหตุที่ทำให้เกิดทุกข์ ความหมายก็คือ รายละเอียดแห่งสาเหตุที่ทำให้เกิดความทุกข์ หากจะกล่าวอีกแบบหนึ่งก็คือ วิธีการ หรือ การปฏิบัติที่เป็นสาเหตุทำให้เกิดความทุกข์ เรียกว่าเป็นส่วนปลีกย่อยที่เชื่อมต่อหรือเชื่อมโยงมาจากข้อที่ 1 ยกตัวอย่างเช่น เมตตา เป็นทุกข์ แต่ เมตตา อย่างไรบ้างละ (ให้ที่พักอาศัยกับโจร หรือ รับซื้อของโจร) ที่เป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดความทุกข์อย่างนี้เป็นต้น
3.เหตุที่ทำให้ถึงความดับทุกข์ ข้อนี้ก็คล้ายหรือเหมือนกับข้อที่ 1 กล่าวคือเป็น หัวข้อหลัก เพื่อให้รู้ในขั้นต้นว่า เหตุที่ทำให้ถึงความดับทุกข์ นั้นมีกี่หมวดบทเรียน ซึ่ง แน่นอน ย่อมมี 16 หมวดบทเรียนเช่นเดียวกับ ทุกข์เกิดจากเหตุ
4.หนทางแห่งความดับทุกข์ก็คล้ายกับข้อ 2 คือเป็นข้อที่เชื่อมโยงมาจากข้อที่ 3 เป็นส่วนรายละเอียดของหัวข้อหลักทั้ง 16 หมวดบทเรียน หากจะกล่าวอย่างเข้าใจง่ายขึ้นก็คือ หากทางแห่งความดับทุกข์นั้น ก็มี 16 หมวดบทเรียนเช่นเดียวกับ "ทุกข์เกิดจากเหตุ" เหตุที่ทำให้เกิดทุกข์" เหตุที่ทำให้ถึงความดับทุกข์"
ทั้ง 4 ข้อที่กล่าวมาเป็น อริยสัจ 4 เป็นหลักความจริง แห่งการอธิบายของข้าพเจ้า สรุปแล้ว อริยสัจ 4 คือหลักความจริง 4 ประการ ทั้ง 4 ประการนั้น ก็คือ สิ่ง สิ่งเดียวกัน เป็นเหตุ เป็นสาเหตุ เป็นวิธีการ เป็นการปฏิบัติที่ผิดแผกแตกต่างจากกัน จึงทำให้เกิด
1.ทุกข์เกิดจากเหตุ
2.เหตุที่ทำให้เกิดทุกข์
3.เหตุที่ทำให้ถึงความดับทุกข์
4.หนทางแห่งความดับทุกข์
และทั้งหมดที่กล่าวไป เป็นหลักการแห่งศรีอริยเมตไตย ฉะนี้
ความจริงแล้วหากข้าพเจ้าจะตั้งหลักการใหม่ก็ไม่ใช่เรื่องยาก เหตุเพราะข้าพเจ้าไม่กล้าที่จะไปตัดหลักการที่มีอยู่เดิม อันเป็นหลักความจริงไปได้ แม้หลักการอริยะสัจสี่ที่มีอยู่เดิม ค่อนข้างจะทำความเข้าใจลำบาก หากจะกล่าวเพียงว่า อะไรเป็นสิ่งที่เป็นต้นเหตุที่ทำให้เกิดทุกข์ ข้อหนึ่ง
อะไรเป็นสิ่งที่ต้นเหตุที่ทำให้หลุดพ้นจากความทุกข์ เป็นอีกข้อหนึ่งก็ย่อมได้
แต่สิ่งที่มีอยู่เดิมนั้น เป็นสิ่งที่ข้าพเจ้าต้องมาแก้ไข ข้าพเจ้าเองอยากจะให้ท่านทั้งหลายได้รับรู้ถึงคำโบราณไว้คำหนึ่งว่า เรียนผูก ต้องเรียนแก้ ตอนนี้ข้าพเจ้ายังไม่แน่ใจและยังพิสูจน์ตัวเองไม่ได้ว่า ข้าพเจ้าคือพระสมณโคดม หรือ เป็นราหุล กันแน่ ถ้าข้าพเจ้าพิสูจน์ตัวข้าพเจ้าเองได้ ข้าพเจ้าก็จะประกาศให้รู้อีก