vacharaphol
28-11-2005, 04:47 AM
โอวาทพระสุปฏิปันโน
1. สมเด็จพระญาณสังวร
สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปรินายก
วัดบวรนิเวศวิหาร กรุงเทพมหานคร
อำนาจของกรรมใหญ่ยิ่งที่สุดในโลก ไม่มีอำนาจใดอาจมาทำลายได้ แม้อำนาจของกรรมดีก็ไม่อาจทำลายอำนาจของกรรมชั่ว และอำนาจของกรรมชั่วก็ไม่อาจทำลายอำนาจของกรรมดี อย่างมากที่สุดที่มีอยู่คืออำนาจของกรรมดี แม้ทำให้มากให้สม่ำเสมอในภพภูมินี้ ก็อาจจะทำให้อำนาจของกรรมชั่วที่ได้ทำมาแล้ว ตามมาถึงได้ยาก
ธรรมสำคัญประการหนึ่งที่พระพุทธองค์ทรงสรรเสริญคือ เมตตาธรรม ใครทั้งหลายก็สรรเสริญบรรดาผู้มีเมตตาธรรม ในขณะเดียวกันก็มีผู้ต้องเป็นทุกข์เพราะมีเมตตา ด้วยหลงเข้าใจว่า เมื่อมีเมตตา มีความสงสารก็ต้องมีใจไม่เป็นสุข ซึ่งที่จริงหาถูกต้องไม่
มีเมตตาต่อเขาผู้เป็นทุกข์นั้นดีนัก แต่ อย่าลืมเมตตาตน ตนเองปล่อยให้ใจตัวเองเป็นทุกข์เพราะเมตตาเขา ไม่มีอำนาจใดจะไปสู้กับอำนาจธรรมของใครได้ เมื่อเชื่อในเรื่องอำนาจกรรมเช่นนี้ ใจที่มีเมตตาก็จะเป็นการมีเมตตาอย่างถูกต้อง อย่างมีปัญญา ไม่พาใจตนเองไปสู่ความเร่าร้อนด้วยความเมตตาที่ไม่ถูกต้อง
2. หลวงปู่ทวด (เหยียบน้ำทะเลจืด)
วัดช้างให้ จ.ปัตตานี
<CENTER>พูดมาก เสียมาก
พูดน้อย เสียน้อย
ไม่พูด ไม่เสีย
นิ่งเสีย โพธิสัตว์
<DIR></DIR><DIR></DIR><DIR></DIR><DIR></DIR>มนุษย์ผู้ใดเห็นแก่งานส่วนตัว
<DIR></DIR><DIR></DIR> มนุษย์ผู้นั้นจะไม่มีงานทำในไม่ช้า
มนุษย์ผู้ใดเห็นแก่ทรัพย์ส่วนตัว
มนุษย์ผู้นั้นจะไม่มีทรัพย์ครองในไม่ช้า
มนุษย์ผู้ใดเห็นแก่นอนมาก
มนุษย์ผู้นั้นจะไม่ได้นอนในไม่ช้า
นะโมโพธิสัตโต อาคันติมายะ อิติภะคะวา
</CENTER>3. สมเด็จพระพุฒาจารย์ (โต พฺรหฺมรํสี)
วัดระฆังโฆสิตรามวรมหาวิหาร กรุงเทพมหานคร
หมั่นสร้างบารมีไว้ แล้ฟ้าดินจะช่วยเอง
ลูกเอ๋ย ก่อนจะเที่ยวไปขอบารมีหลวงพ่อองค์ใด เจ้าจะต้องมีทุนของตัวเองคือบารมีของตนลงทุนไปก่อน เมื่อบารมีของเจ้าไม่พอจึงค่อยขอยืมบารมีคนอื่นมาช่วย หากไม่เช่นนั้นแล้วเจ้าจะเอาตัวไม่รอดเพราะหนี้สินในบุญบารมีที่เที่ยวไปขอยืมมาจนพ้นตัว เมื่อทำบุญทำกุศลได้บารมีมาก็ต้องเอาไปผ่อนใช้หนี้เขาจนหมด ไม่มีอะไรเหลือติดตัวแล้วเจ้าจะมีอะไรไว้ในภพหน้า หมั่นสร้างบารมีไว้แล้วฟ้าดินจะช่วยเอง
จงจำไว้นะ เมื่อยังไม่ถึงเวลาเทพเจ้าองค์ใดจะคิดช่วยเจ้าไม่ได้ ครั้นถึงเวลา ทั่วฟ้าจบดินก็ต้านเจ้าไม่อยู่ จงอย่าไปเร่งเทวดาฟ้าดิน เมื่อบุญเราไม่เคยสร้างไว้เลยจะมีใครที่ไหนมาช่วยเจ้า
4. สมเด็จพระวันรัต (ทับ พุทธสิริ)
วัดโสมนัสวิหาร
แขวงนาเลิ้ง เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพมหานคร
<CENTER>เพ่งอัฐิเป็นกรรมฐาน
เยี่ยมป่าช้าหาอรรถธรรม
พิจารณาความ เกิด แก่ เจ็บ ตาย
</CENTER>
5. หลวงพ่อเงิน พุทธโชติ
วัดหิรัญญาราม (วัดวังตะโก)
ต.บางคลาน อ.โพทะเล จ.พิจิตร
การศึกษากรรมฐานควรทำให้แจ้งและถูกต้องตามหลักธรรมวินัย เพราะเมื่อคิดผิด สอนผิด พิจารณาด้วยสัญญาผิดๆ ก็จะทำให้เสียเวลา ทั้งยังเป็นผู้ทำลายคำสอนของพระพุทธเจ้าอีกด้วย
กรรมเก่าของเราเคยทำไว้อย่างไร ก็ตายด้วยโรคเก่านั้น
6. พระอุบาลีคุณูปมาจารย์
(จันทร์ สิริจันโท)
วัดบรมนิวาสราชวรวิหาร ยศเส กรุงเทพมหานคร
ควรพวกเราทั้งหลายคิดดูให้เห็นโทษและคุณแห่งความตายเสียให้ชัดใจ ผู้มีปัญญาไม่ควรประมาทความตาย ให้เห็นว่าเป็นสมบัติสำหรับตัวเรา เราจะต้องการในกาลอันสมควร คือความตายมาถึงเราสมัยใด สมัยนั้นแหละชื่อว่ากาลอันสมควร ไม่ควรจะเกลียด ไม่ควรจะกลัว
สังขารทั้งหลาย คือสัตว์ที่เกิดมาในไตรภพจะหลีกหลบให้พ้นจากความตาย ไม่มีเลย เมื่อมีความเกิดเป็นเบื้องต้นแล้ว ย่อมมีความตายเป็นเบื้องปลายทุกคน นัยหนึ่งให้เอาความเกิดความตายซึ่งมีประจำอยู่ทุกวันเป็นเครื่องหมาย
เมื่อพิจารณาถึงความตาย ก็ต้องพิจารณาถึงความป่วยไข้ และความแก่ ความชรา เพราะเป็นเหตุ เป็นผลกัน ให้พิจารณาถึงพยาธิความป่วยไข้ว่า พยาธิ ธมฺโมมหิ พยาธิ อนตีโต เรามีความป่วยไข้เป็นธรรมดา จะข้ามล่วงพ้นไปจากความป่วยไข้หาได้ไม่ ถ้าแลพิจารณาเห็นความชราอันเป็นปัจจุบันได้ก็ยิ่งประเสริฐ
ความระงับสังขารทั้งหลายนั้น ท่านมิได้หมายถึงความตาย ท่านหมายถึงวิปัสสนาญาณ และอาสวักขยญาณ คือปัญญารู้เท่าสังขาร รู้ความสิ้นไปแห่งอาสวะเป็นชื่อของ พระนิพพาน เป็นยอดแห่งความสุข
7. หลวงปู่เสาร์ กนฺตสีโล
วัดเลียบ อ.เมือง จ.อุบลราชธานี
การให้ทานอันใดๆ ก็ให้กันมามากแล้ว ย่อมมีผลานิสงส์มากเหมือนกัน แต่ยังสู้ผู้เข้ามาบวชเป็นตาผ้าขาว เป็นแม่ชีแล้วรักษาศีลอุโบสถไม่ได้มีอานิสงส์มากกว่าให้ทานนั้นเสียอีก
ถ้าใครอยากได้บุญมาก ๆ ได้ไปสวรรค์ ไปพระนิพพาน เพื่อการพ้นทุกข์แล้วละก้ควรบวชเป็นตาผ้าขาว เป็นแม่ชีรักษาศีลอุโบสถเสียในวันนี้
การปฏิบัติสมาธิภาวนานั้น เป็นชื่อแห่ความเพียรที่ผู้ปฏิบัติธรรมทั้งหลายในบวรพระพุทะศาสนา ได้ถือเป็นข้อปฏิบัติชอบเป็นอย่างยิ่ง ธรรมะที่จะนำมนุษย์ให้พ้นทุกข์นี้ ได้แก่ ศีล สมาธิ ปัญญา เท่านั้น
การปฏิบัติสมาธิภาวนานั้น เป็นชื่อแห่งความเพียรทีผู้ปฏิบัติธรรมทั้งหลายในบวรพระพุทธศาสนา ได้ถือเป็นข้อปฏิบัติชอบเป็นอย่างยิ่ง ธรรมะที่จะนำมนุษย์ให้พ้นทุกข์นี้ ได้แก่ ศีล สมาธิ ปัญญา เท่านั้น
กรรมนี้แหละจะจำแนกสัตว์ ให้เป็นไปต่าง ๆ นานา ทำให้เลว ให้ดี ให้ชั่ว ให้ประเสริฐ ก็เป็นผลของกรรมที่ทำไว้ทั้งสิ้น เราเกิดเป็นมนุษย์มีความสูงศักดิ์มาก แต่อย่านำเรื่องของสัตว์มาประพฤติ มนุษย์ของเราจะต่ำกว่าสัตว์ และจะเลวกว่าสัตว์อีกมากเวลาตกนรก และตกหลุมที่ร้อนกว่าสัตว์มากมาย อย่าพากันทำ ให้พากันละบาปและบำเพ็ญบุญอย่าให้เสียชีวิตลมหายใจไปเปล่า ที่ได้มีวาสนาเกิดมาเป็นมนุษย์
8. หลวงปู่มั่น ภูริทัตตะเถระ
วัดป่าสุทธาวาส อ.เมือง จ.สกลนคร
ผู้ปฏิบัติพึงใช้อุบายปัญญาฟังธรรมเทศนาทุกเมื่อ ถึงจะอยู่คนเดียวก็ตาม คืออาศัยการสำเหนียก กำหนดพิจารณาธรรมอยู่ทั้งกลางวันและกลางคืน
ตา หู จมูก ลิ้น กาย ก็เป็นรูปธรรมที่มีอยู่ปรากฎอยู่ รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ (สัมผัส) ก็มีอยู่ปรากฏอยู่ ได้เห็นอยู่ ได้ยินอยู่ ได้สูดดม ลิ้มเลีย และสัมผัสอยู่ จิตใจเล่า ก็มีอยู่ ความคิดนึกรู้สึกในอารมณ์ต่าง ๆ ทั้งดีและร้ายก็มีอยู่ ความเสื่อม ความเจริญ ทั้งภายนอกภายในก็มีอยู่ ธรรมชาติอันมีอยู่โดยธรรมดาเขาแสดงความจริง คือ ความไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา ให้ปรากฏอยู่ทุกเมื่อ เช่น ใบไม้มันเหลือง หล่นร่วงลงจากต้น ก็แสดงความไม่เที่ยงให้เห็นดังนี้เป็นต้น
เมื่อผู้ปฏิบัติมาพินิจพิจารณาด้วยสติปัญญา โดยอุบายนี้อยู่เสมอแล้วชื่อว่าได้ฟังธรรมอยู่ทุกเมื่อ ทั้งกลางวันและกลางคืนแลฯ
9. หลวงพ่อปาน โสนันโท
(พระครูวิหารกิจจานุการ)
วัดบางโคนม อ.เสนา จ.พระนครศรีอยุธยา
ในชีวิตฉันไม่เคยฆ่าสัตว์เลย ตัวเล็กตัวใหญ่ก็ตาม ถ้าฆ่าโดยเจตนาแล้วเคยทำ แม้แต่ยุงก็ไม่เคยตบ
ในงานศพ ที่มาไหว้ศพน่ะ เขามาไหว้สัจจธรรมของพระพุทธเจ้านะ คือ ท่านตรัสว่าร่างกายของคนนะมันเป็นอนิจจัง ไม่เที่ยง เวลาอยู่ก็เป็นทุกข์ในที่สุดก็อนัตตาคือตาย ใครบังคับบัญชาไม่ได้ เวลากราบทีแรกเขานึกถึงพระพุทธเจ้าว่าทรงเทศน์ไว้ถูก เทศน์ไว้ตรง ข้าพระพุทธเจ้าขอยอมรับนับถือ เป็นมรณานุสสติกรรมฐาน กราบครั้งที่ ๒ เขานึกถึงพระธรรมคำสอนของพระองค์จากพระโอษฐ์ เหมือนดอกมะลิแก้วแพรวพราวไปด้วยความจริงอันประเสริฐ ทำบุคคลทั้งหลายไม่ให้เมามัน และทำให้เข้าถึงความสุข กราบครั้งที่ ๓ นึกถึงพระสงฆ์ พระอริยสงฆ์ทั้งหลายที่ท่านร้อยกรองพระธรรมวินัยที่พระพุทธเจ้าทรงสั่งสอนไว้แล้วไม่ปล่อยให้อันตรธานสูญไป รวบรวมเข้าไว้ นี้กราบความดีของพระ ๓ พระนะ เขาไม่ได้กราบผีกราบศพ !
ถึงแม้เราจะมีคาถาอาคมของดีอะไรก็ตาม เราก็ต้องตาย ก่อนตายควรเลือกทางเดินเอา อย่างน้อยที่สุดเราควรไปสวรรค์ชั้นกามาวจรให้ได้ ขอให้ทุกคนนะ เวลาก่อนจะหลับ ให้นึกถึงความดีที่ตนเคยทำไว้ ทรัพย์สินที่สละเป็นวิหารทาน ธรรมทาน สังฆทานเลี้ยงพระ นึกถึงศีลที่ตนเคยรักษา เทศน์ที่ตนเคยฟัง แล้วหมั่นภาวนาถึง พระพุทธคุณ พระธรรมคุณ พระสังฆคุณ พระพุทธโธ ธัมโม สังโฆ แล้วจะรู้ว่าฉันหวังดีกับลูกหลานเพียงใด คนไหนทำดีมากไม่ได้ก็ให้สร้างความดี ๒ อย่างที่ฉันต้องการ คือ ๑. อย่าดื่มสุราเมรัย ๒. อย่าลักขโมย อย่าเป็นโจร
เมื่อจะเจริญกรรมฐาน ให้ตั้งอยู่ในพรหมวิหาร ๔ ให้เป็นญานสมาธิแน่วแน่ ให้แผ่เมตตาไปทั่วจักรวาล แล้วจึงพิจารณาตามอารมณ์วิปัสสนาหรือภาวนาตามแบบสมถะ ทุกคนตายแล้วจงไปสวรรค์..จงไปพรหมโลก..จงไปนิพพาน
10. หลวงปู่เครื่อง ธัมมจาโร
วัดเทพสิงหาร ต.นายูง อ.น้ำโสม จ.อุดรธานี
จิตมนุษย์มีพลังมหาศาล จะทำอะไรก็มักสำเร็จ ก็เพราะมีดวงจิตที่เป็นกำลังสำคัญ จิตดวงเดียวสำคัญที่สุด จิตมันบอกลักษณะไม่ได้ แต่มันก็มีความรู้สึกอยู่ภายใน เว้นแต่ว่ามนุษย์เกิดมาแล้ว จะเอาดีหรือเอาชั่วเท่านั้น มันเป็นขั้นตอนอยู่ตรงนี้ถ้าเอาดีก็ต้องได้ของดีมาประดับตัวแน่นอน
มนุษย์ควรเจริญด้วยธรรม ๔ ประการ คือ อายุ วรรณะ สุขะ พละ ย่อมเจริญแก่ผู้มีปกติในข้อวัตรปฏิบัติธรรม คือ ความดีมีศีลธรรมนั้นเองจะช่วยได้
11. หลวงปู่จันทร์ เขมิโย
วัดถ้ำคูหาสวรรค์ อ.เมือง จ.ลพบุรี
เดิน นั่ง ยืน เดิน ในทุกอิริยาบถ ทรงไว้ด้วย สติ-สัมปชัญญะ ตลอดเวลา สองอย่างนี้เคลื่อนจากกันไม่ได้ ถ้าแยกจากกันในวินาทีใด ก็หมายความว่าความรู้แจ้งเห็นจริงพลอยดับหายไปเหมือนกัน เหมือนเครื่องยนต์ ถ้าน้ำมันขาดตอน เครื่องก็จะสะดุดหยุดลงชั่วขณะเหมือนกัน
เกิดเป็นคน อย่าทิ้งความดีนะลูกหลานนะ เราเป็นฆาราวาส คุณพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ คุณมารดา บิดานี่ ถ้าทำดีปฏิบัติถูกแล้ว สิ่งที่ไม่ปรากฎ นาม-รูป จะมาอนุโมทนา จำไว้นะลูกหลานนะ คำพูดนี้สำคัญ ลูกไอ้ ลูกอี ก็อย่าว่า อย่าได้ทำ ถ้าทำถ้าพูด พระจะหนีหมดเลย ไม่ดีนะ
12. หลวงพ่อสด จนฺทสโร (พระมงคลเทพมุนี)
วัดปากน้ำ เขตภาษีเจริญ กรุงเทพมหานคร
ว่าในด้านภาวนา กายนี้มีซ้อนกันเป็นชั้น ๆ มีกายทิพย์ซ้อนอยู่ในกายมนุษย์กายรูปพรหมซ้อนอยู่ในกายทิพย์ กายอรูปพรหมซ้อนอยู่ในกายรูปพรหม กายธรรมซ้อนอยู่ในกายอรูปพรหม คนเราที่ว่าตายนั้นคือ กายทิพย์กับกายมนุษย์หลุดพรากออกจากกัน เหมือนมะขามกะเทาะล่อนจากเปลือกฉะนั้น กายทิพย์ก็หลุดจากกายมนุษย์ไปฯ
สุขในฌานอะไรจะไปสู้ ในภพนี่ไม่มีสุขเท่าถึงดอก สุขในฌานนะ สุขลืมสมบัตินั่นแหละ สมบัติกษัตริย์ก็ไม่อยากได้ สุขในฌานนะ สุขนักหนาทีเดียว เต็มส่วนความสุขก็หนึ่ง เฉยวิเวกวังเวงเปลี่ยวเปล่า เรามาคนเดียว ไปคนเดียวหมดทั้งสากลโลก คนทั้งหลายไปคนเดียวทั้งนั้น ไม่มีคู่สองเลย จะเห็นว่าลูกสักคนหนึ่งก็ไม่มี สามีสักคนหนึ่งก็ไม่มี ภรรยาสักคนหนึ่งไม่มี ต่างคนต่างมา ต่างคนต่างไป ต่างคนต่างเกิด เป็นอย่างนี้ ปล่อยหมด ไม่ว่าอะไรไม่ยึดถือทีเดียว เรือกสวนไร่นา ตึกร้านบ้านช่องก่อนเราเกิดเขาก็มีอยู่อย่างนี้ หญิงชายเขาก็มีกันอยู่อย่างนี้ เราเกิดแล้วก็มีอยู่อย่างนี้ เราตายไปแล้วมันก็มีอยู่อย่างนี้ เห็นดิ่งลงไปทีเดียว เข้าปฐมฌานเข้าไปแล้ว เห็นดิ่งลงไปเช่นนี้ฯ
การปฏิบัติ ไม่หยุดไม่ถึงพระ ตัวหยุดนี่แหละเป็นตัวสำเร็จ
พระรัตนตรัยเป็นแก้วจริง ๆ หรือเปรียบด้วยแก้ว ถ้าเป็นทางปริยัติเข้าใจตามอักขระแล้ว เป็นอันเปรียบด้วยแก้ว ถ้าเป็นทางปฏิบัติแล้ว เป็นแก้วจริง ๆ ฯ
ภาวนํ ตาเวติ ทำให้จริงให้หยุด ให้นิ่ง ทำให้มี ให้เป็นขึ้น กี่ร้อย กี่พันคนก็นอนหลับสบาย กี่คน ๆ ก็สงบนิ่ง เมื่อสงบนิ่งแล้ว มีคนสักเท่าไร ก็ไม่รกหูรกตา ไม่รำคาญไม่เดือดร้อน เป็นสุขสำราญเบิกบานใจเป็นนิจ นี่เขาเรียกว่า ภาวนา ทำให้ใจหยุดสงบ ฯ
ในการบำเพ็ญภาวนาความเพียรเป็นข้อสำคัญยิ่ง ต้องทำเสมอ ทำเนือง ๆ ในทุกอิริยาบถไม่ว่า นั่ง นอน เดิน ยืน และทำเรื่อยไป อย่าหยุด อย่าละ อย่าทอดทิ้ง อย่าท้อแท้ มุ่งรุดหน้าเรื่อยไป ผลจะเกิดวันหนึ่ง ไม่ต้องสงสัย ผลเกิดอย่างไร ท่านรู้ได้ด้วยตัวของท่านเอง ฯ
13. พ่อท่านคลิ้ง จันทสิริ
วัดถลุงทอง
ต.หินตก อ.ร่อนพิบูลย์ จ.นครศรีธรรมราช
<CENTER> เมื่อบวชเข้ามา
ก็ต้องเอาดีให้ได้
แล้วไม่คิดสึก
ถ้าบวชแล้วคิดสึก
ก็ไม่ควรจะบวช
ให้เปลืองผ้าเหลือง! </CENTER>
14. หลวงปู่โต๊ะ อินทสุวัณโณ
(พระราชสังวราภิมณฑ์)
วัดประดู่ฉิมพลี เขตบางกอกใหญ่ กรุงเทพมหานคร
ทางไปสู่ความไม่เกิด เอ้อ แล้วทำไมจึงจะพ้นจากขันธ์ ๕ เหล่านั้นนะ ก็พระท่านว่าไม่เกิดแหละดี ไม่เกิดเป็นตัวเหตุ ไม่เกิด เออ ไม่เกิดนี่ แล้วทำอย่างไรจึงจะไม่เกิด ทานบ้าง ศีลบ้าง ภาวนาบ้าง ปัญญาบ้าง และอื่น ๆ ท่านทำทานของท่านจบแล้วหรือยัง ? ท่านรักษาศีลของท่านจบแล้วหรือยัง ? ปัญญาของท่านเกิดขึ้นแล้วหรือยัง ?!
15. หลวงปู่ดี ฉันโน
วัดภูเขาแก้ว
ต.พิบูล อ.พิบูลมังสาหาร จ.อุบลราชธานี
การภาวนาธรรม มีสติกับจิตนี้แหละคือ พุท-โธ ที่แท้จริง ท่านแปลว่าผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบาน ถ้าไม่มีสติ จิตใจก็ไม่อยู่ที่ จะเป็นผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบานไม่ได้ จะกลายเป็นความโง่เซ่อไปเท่านั้น ขอรักษาสติกับจิตจงดี ๆ จะเกิดภูมิปัญญาธรราขึ้นเอง
16. หลวงปู่ดูลย์ อตุโล
(พระราชวุฒาจารย์)
วัดบูรพาราม อ.เมือง จ.สุรินทร์
จิตนี้คือพุทโธ จิตนี้คือธรรม เป็นสภาวะพิเศษที่ไม่ไป ไม่มาเป็นความบริสุทธิ์ล้วน ๆ จิตนี้เหนือความดีและความชั่วทั้งปวงซึ่งไม่อาจจัดเป็นลักษณะรูปหรือนามได้
หลักธรรมที่แท้จริงคือจิต จิตของเราทุกคนนั้นแหละคือหลักธรรมสูงสุดที่อยู่ในจิตใจเรา นอกจากนั้นแล้ว มันไม่มีหลักธรรมใด ๆ เลย
จิตนี้แหละคือหลักธรรม ซึ่งนอกไปจากนั้นแล้วก็ไม่ใช่จิต แต่จิตนั้นโดยตัวมันเองก็ไม่ใช่จิต ดังที่ท่านปรารภว่า จิตนั้นมิใช่จิตดังนี้ นั่นแหละย่อมหมายถึง สิ่งบางสิ่งซึ่งมีอยู่จริง
ขอให้เลิกละการคิดและการอธิบายเสียให้หมดสิ้น เมื่อนั้นเราอาจกล่าวได้ว่าคลองแห่งคำพูด ได้ถูกตัดขาดไปแล้ว พิษของจิตก็ได้ถูกถอนขึ้นจนหมดสิ้น จิตในจิตก็จะเหลือแต่ความบริสุทธิ์ ซึ่งมีอยู่ประจำอยู่แล้วในทุกคน
คติประจำใจ = อย่าส่งจิตออกนอก
ปริศนาธรรม = หยุดคิด หยุดนึก !
ธรรมะ จงเข้าไปสู่สิ่งสงบเงียบให้ได้ลึกซึ้ง โดยการลืมต่อสิ่งนี้ด้วยตัวเราเอง. สิ่งที่อยู่ตรงหน้าเรานี้แหละ (สติ) คือ สิ่ง ๆ นั้นในอัตราที่เต็มทั้งหมด ทั้งสิ้น และสมบูรณ์ถึงที่สุดแล้ว ไม่มีอะไรนอกไปจากนี้เลย !
17. พระอาจารย์สิงห์ ขันตยาคโม
(พระญาณวิสิษฎ์สมิทธิวีราจารย์)
วัดป่าสาลวัน อ.เมือง จ.นครราชสีมา
กายนี้คือก้อนทุกข์ กายนี้เป็นที่หมายให้พ้นเสียจากทุกข์ ฝึกสติปัญญาให้ดีแล้วมาพิจารณากายนี้ให้แจ้ง ก็จะพ้นทุกข์ได้
นักปฏิบัติพึงทราบดังนี้ว่า มรรค ก็ดี อริยมรรค ก็ดี ตกแต่เอาเองได้ ผล ก็ดี อริยผล ก็ดี ตกแต่งเอาเองไม่ได้ เป็นของเป็นเอง หรือสำเร็จเอง มาจากมรรคและอริยมรรคที่ตกแต่งถูกต้องแล้ว
เมื่อบุคคลต้องการผลประโยชน์ทางโลกีย์ ก็ให้พึงตกแต่งมรรคในทางโลกีย์ให้ถูกต้อง เช่นต้องการเดินไปมาสะดวก ก็ให้ตกแต่งถนนหนทางให้เรียบร้อย ต้องการมีวิชาความรู้ ก็ให้ศึกษาเล่าเรียนวิชาความรู้ต่อครูอาจารย์ ถ้าต้องการความมั่งคั่งบริบูรณ์ด้วยทรัพย์สมบัติมาก ๆ ก็ให้ตกแต่งการค้าขายให้ถูกต้องในทางสุจริตธรรม ถ้าต้องการเป็นคนดี ก็ให้ตกแต่งการประพฤติปฏิบัติของตนให้เป็นคนซื่อสัตย์สุจริตธรรม ถ้าต้องการเป็นคนมีชื่อเสียงยศฐาบรรดาศักดิ์ ก็ให้ตกแต่งตนเป็นคนทำราชการแผ่นดินให้ถูกต้องในทางราชการนิยม
เมื่อบุคคลต้องการโลกุตตระ ให้ตกแต่งอริยมรรคให้ถูกต้องตามพระพุทธพจน์เดิมของพระพุทธเจ้า
18. หลวงปู่คำแสน (ทิม) อินทจักโก
(พระครูสุคันธศีล)
วัดสวนดอกเก้าตื้อ ต.สุเทพ อ.เมือง จ.เชียงใหม่
ศีลบริสุทธิ์ ถือสัจจะบริสุทธิ์ ถือหลักพรหมวิหารธรรม ๔ ประการอันบริสุทธิ์ เพื่อเสริมสร้างบารมีธรรม สัจจะบารมีนี้สำคัญ ถ้ามีสัจจะแล้วทำอะไร ปฏิบัติอะไร ก็จะได้ผลเสมอ แม้เรากำลังน้อยทำไม่ไหว ก็ยังมีสิ่งที่มองไม่เห็นตัวท่านช่วยประคองให้จนได้พบกับความสำเร็จนะเออ เออ สร้างให้ดีสร้างให้จบมันก็จะสิ้นทุกข์ ไม่ยากไม่ลำบากอีกต่อไปทำดีไปเถิดดีเองแหละ
ศีลเป็นรากแก้วของชีวิต จะทำดีมีชื่อเสียงได้ก็ด้วยศีลธรรมนี้เอง ใครมีศีลผู้นั้นเป็นเทวดา ผู้ใดรักษาศีลได้มั่นคงผู้นั้นมีสติสัมปชัญญะแล้วเพราะศีลนี้ทำให้กาย วาจา ใจ ของมนุษย์สูงขึ้น ถ้ายังมุ่งหวังอยากได้สมาธิ ก็ต้องมีศีล อยากได้ปัญญาก็รักษาศีลเสียก่อน ได้ศีลแล้วธรรมะจะเกิดขึ้นในตัวเราเอง
ธรรมะอยู่ที่ไหนล่ะ อยู่ที่ใจ อยู่ที่ตัวเรานี่ ชาติ ชรา พยาธิ มรณะ มันเป็นเรื่องเฉพาะตัว มีเป็นธรรมดา จะช้าหรือเร็วเท่านั้น ของใครของมันนะ
ธรรมอยู่ในกายเรานี้แล้วทุกอย่าง สติปัญญา เอามาเป็นเครื่องวัด วัดมันไปทุก ๆ วัน เราจะได้รู้ว่าอะไรตกต่ำบ้าง เมื่อตกต่ำเราก็รีบสร้างให้ปกติอย่าพร่อง บุญกุศลเป็นของดีบริสุทธิ์ จำไว้นะ
19. พระอาจารย์มหาปิ่น ปัญญาพโล
วัดแสนสำราญ
ต.ธาตุ อ.วารินชำราบ จ.อุบลราชธานี
ธรรมปัญญา ท่านพระบรมครูเจ้าทรงตรัสรู้ อะไรในโลกที่ชื่อว่า อาวุธแล้วไม่สามารถจะนำมาต่อสู้กับกิเลสได้เลย นอกเสียจากธรรมะและปัญญา เท่านั้น
ดังนั้น ผู้ที่จะมีอาวุธวิเศษเช่นนี้ได้ แล้วรักษาให้อยู่กับตัวได้แล้วต้องอาศัยหลักรักษาเสมอด้วยชีวิต นั่นคือ ต้องมีศีล มีสมาธิ มีปัญญา เท่านั้น ซึ่งจะรวมมาอยู่ที่จิตใจภายในของเรา เป็นคลังอาวุธ
ดังนั้น กิเลสมาร ที่ฉลาดแหลมคม จึงมักแอบเข้ามาเผาจิตใจ คือที่เก็บคลังอาวุธนี้เสีย เพราะมันเกรงกลัวนัก
บุคคลที่เร่าร้อนกระวนกระวาย ทุกข์ยากลำบากลำเค็ญอยู่ในปัจจุบันนี้ ก็เพราะถูกกิเลสมารแอบเข้ามาเผาจิตใจได้นั่นเอง ไฟกิเลสนี้ยากนักหนาที่จะดับมันได้ ถ้าไม่ได้พระธรรมคำสั่งสอนของพระผู้มีพระภาคเจ้าเข้าสู่จิตใจ
พระพุทธเจ้าและพระสาวกทั้งหลาย ทรงเตือนว่า ให้มนุษย์ทุกผู้ทุกนามจงรีบเร่งลงมือปฏิบัติฝึกฝนจิตใจให้แก่กล้าด้วย ศีล สมาธิ และปัญญา เสียแต่บัดนี้จึงจะไม่เสียทีกิเลสทั้งภายนอกและภายใน
20. หลวงปู่ตื้อ อจลธมฺโม
วัดป่าอรัญวิเวก
ต.บ้านป่า อ.ศรีสงคราม จ.นครพนม
เมื่อเป็นพระเจ้าแผ่นดินโลกุตรมนุษย์ได้เป็นพระอรหันต์เข้าพระนิพพานไปแล้วพระนิพพานก็ยังมีอยู่ไม่เสื่อมสูญ พระพุทธเจ้าเข้าพระนิพพานก็มีอยู่ในพระนิพพานนั้นแล พระโมคคัลลาน์ พระสารีบุตร พระอนุรุทธ พระอานนท์เข้านิพพานก็มีอยู่ในพระนิพพานนั้นแล นางภิกษุณีทั้งหลายได้บวชกาย วาจา ใจ ใจก็เป็นพระนิพพานแล้ว เข้าพระนิพพานได้ด้วย เหมือนกับพระจันทร์ พระจันทร์ไม่มีวันแก่พระจันทร์ไม่มีวันเจ็บ พระจันทร์ไม่มีวันร้อนไม่มีวันหนาว ดาวไม่มีเกิดไม่มีตาย
คนเรานี้เป็นบ้าเป็นบอ คอยาว ตาขาว ลิ้นยาว ใช้ไม่ได้ ส่วนพระธรรมคำสั่งสอนเกิดจากหัวใจของพระพุทธเจ้า เกิดจากหัวใจของพระอรหันต์ทั้งหลาย ทำไมพวกเราทั้งหลายและพวกท่านทั้งหลายจึงไม่รู้ ทำไมเราจึงไม่เห็น ถ้าเราเป็นพระอรหันต์ เป็นพระโสดาบัน เป็นพระอนาคาเมื่อใด ก็เมื่อนั้นแหละจึงจะเห็น จะรู้ที่อยู่พระพุทธเจ้าที่อยู่ของพระอรหันต์ทั้งหลาย
21. หลวงปู่ขาว อนาลโย
</B>
วัดถ้ำกลองเพล อ.หนองบัวลำภู จ.อุดรธานี
ศึกษาอบรมธรรม ก็จงตั้งใจจริง ๆ อย่านำความเหลาะ ๆ แหละ ๆ มาสังหารตน แทำลายเพื่อนฝูงผู้ตั้งใจปฏิบัติธรรม ขึ้นชื่อว่ากิเลสแล้วมันจะไม่ไว้หน้าใคร มันทำลายทั้งสิ้น ไม่ว่าพระหรือเณร อย่าเข้าใจว่ามันจะมาถวายตัวเป็นศิษย์ก้นกุฏิ หรือให้ความสะดวกในการบำเพ็ญธรรมอย่าเข้าใจว่าเป็นอาจารย์ของมัน แท้จริง กิเลสมันขึ้นมาอยู่บนหัวเรา ตั้งแต่เป็นฆราวาส จนมาบวชเป็นพระเป็นเณรแล้ว มันยังไม่ยอมลงจากหัวเราเลย นี่แหละพระอาจารย์ใหญ่มั่น ภูริทัตโต สอนถ่ายทอดกันมาแก่บรรดาศิษย์ให้ใส่เกล้าเอาไว้ !
แก่นแท้ของธรรมอยู่ที่ สติ จงหมั่นทำสติให้แก่กล้า สติทำอย่างไรไม่ผิดพลาด กุศลและธรรมทั้งหลาย คุณงามความดีทั้งหลาย เกิดขึ้นได้เพราะบุคคลมีสติอย่างเดียว จะคิด จะพูด จะทำ ให้มีสติระลึกนึกเสียก่อนมันผิดก็ให้รู้ มันถูกจึงค่อยทำ
ผู้อื่น ไม่ได้ทำให้จิตของเราเศร้าหมองหรือผ่องแผ้ว เราเองเป็นผู้ทำให้จิตของตนเศร้าหมอง ผู้อื่นช่วยไม่ได้ แม้พระพุทธเจ้าก็ช่วยไม่ได้ ท่านทรงเป็นผู้บอกทางให้เท่านั้น ผู้ปรารถนาความเจริญความสุขต้องหมั่นฝึกฝนอบรมตนเอง ทำเอง-รู้เอง-ได้เอง ใครทำ-ใครได้
ผู้ทำคุณงามความดี มีศีล ศีลที่บริสุทธิ์แล้วย่อมเป็นที่มาแห่งโภคทรัพย์ จิตดี จิตไม่อิจฉาริษยาพยาบาทเบียดเบียน เป็นดวงจิตที่บริสุทธิ์ผุดผ่องทำให้คนบริสุทธิ์ ทำให้คนมีศีลมีโภคทรัพย์
22. หลวงปู่แหวน สุจิณฺโณ
วัดดอกแม่ปัง
อ.พร้าว จ.เชียงใหม่
คนเรามันรักสุข เกลียดทุกข์นี่ หนักก็หนักอยู่ตรงนี้แหละ ไม่รับความจริงเราเกิดมา นินทา สรรเสริญก็ดี อย่าไปรับเอามาหมักไว้ในใจ ปล่อยผ่านไปเสีย ความรัก ความชัง ความโลภ ความหลง เกิดขึ้นก็เพราะกิเลสมันเสวนากันอยู่ จาโค ปฏินิสฺสคฺโค สละคืนถอนออกจากใจนี้เสีย ตัณหาทั้งหลายก็ไหลมาจากเหตุ ให้ละวางเสียให้หมด ให้ตั้งอยู่ในศีล ในทาน ในการบำเพ็ญกุศล ละบาปเสียให้หมดทั้งทางกาย ทางวาจา ทางใจ ที่ทุจริตละเสียให้หมด รักษากาย วาจา ใจที่สุจริตไว้ เมื่อนำทุจริตออกหมดแล้ว จะเหลือแต่สุจริตธรรมตั้งอยู่ในศีล กายก็เป็นศีล วาจาก็เป็นศีล ใจก็เป็นศีล เป็นธรรม เป็นมรรค เป็นผล ตั้งขึ้นในจิตใจ สุจริตธรรมตั้งอยู่แล้วจิตก็เบาสบาย
อดีตเป็นธรรมเมา อนาคตเป็นธรรมเมา จิตดิ่งอยู่ในปัจจุบัน รู้ในปัจจุบัน ละในปัจจุบัน ตัดตัณหา ตัดกิเลส ตัดมานะทิฏฐิ ตัดความยึดมั่นถือมั่นของตนให้เสร็จลงก็สงบได้
23. หลวงปู่สีโห เขมโก
วัดป่าวิเวกธรรม
ต.ในเมือง อ.เมือง จ.ขอนแก่น
การอยู่วัดวาอารามนี้ย่อมใกล้ชิดกับชาวบ้าน ทำให้ใกล้ความประมาท ถ้าแม้ทรงจิตไม่ได้ กิเลสจะเข้าเกาะกุมทำให้จิตใจกำเริบ จึงควรหลีกหนีสิ่งเหล่านี้ เข้าป่าดงพงไพรในภาคต่าง ๆ อยู่เป็นนิตย์
24. หลวงปู่เกตุ จันทสุวัณโณ
วัดศรีเมือง
ต.ไกรกลาง อ.กงไกรลาศ จ.สุโขทัย
พระอาจารย์องค์แรกของอาตมาที่สอนพระกรรมฐาน ๔๐ ให้ คือ หลวงพ่อเพา พุทธสโร นี่แหละท่านให้พิจารณาให้แจ้งเรื่อง พระอริยสัจ ๔ ได้แก่ ทุกข์ สมุทัย นิโรธ มรรค เพราะการบวชเป็นพระสงฆ์นั้น ต้องดำเนินตามคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ถ้าแม้ทำไม่ได้ ก็เสียทีไปชาติหนึ่ง ทั้งนี้มีจิตดวงเดียวเท่านั้น ท่านให้ฝึกฝนด้วยวิริยะอุตสาหะพยายาม เมื่อกำลังสติ กำลังจิตแก่กล้าแล้วความจริงจะปรากฏเด่นชัดนะ นี่ท่านสอน
ฉะนั้น ให้ตั้งมั่นในอารมณ์ที่เป็นหนึ่ง ! เพราะศีล สมาธิ ปัญญา เมื่อย่อลงมาแล้ว จะเหลือเพียงหนึ่งเท่านั้น ถ้าเป็นหนึ่งเมื่อใด เมื่อนั้นแหละ เราจะรู้ที่มา ที่ไปอย่างสมบูรณ์ จำไว้นะ !
จงพิจารณากายเรานี้ สภาพสังขารที่มีอยู่เป็นอยู่ มันแสดงอาการอยู่ทุกขณะจิตมันค่อย ๆ ตายไปทีละน้อย ๆ มันไม่มีอะไรในโลกนี้เลยจะยั่งยืน มันเป็นอนัตตา มันอยู่กับเราไม่ได้ เราอยู่กับมันไม่ได้ อย่าหลงมันนะ ! นะบุญมี มีบุญมา นะสัมมา สัมมามี ถึงวิมุติเลย !
25. หลวงปู่คำแสน
วัดป่าดอนมูล
อ.สันกำแพง จ.เชียงใหม่
การเจ็บป่วยของเรา ไม่สามารถหยุดการภาวนาไปได้เลยนอกเสียจากความตายเท่านั้น ลมหมด ก็หมดเรื่อง ไม่ภาวนา แม้ไม่จบ หรือจบสุด แต่ความดี จะทำไป ไม่หวังอะไรเลย
26. หลวงพ่อโอภาสี
(พระมหาชวน มลิพันธ์)
เขตบางขุนเทียน กรุงเทพมหานคร
ฉันน้อยทำความเพียรมาก ขัดเกลากิเลสออกจากจิตใจ ไม่คำนึงถึงลาภสักการะยศฐาบรรดาศักดิ์ ขอกำจัดพญามาร และเสนามารน้อยใหญ่ ที่คอยมารบเร้าจิตใจ ให้ราบคาบสิ้นไปเท่านั้น !
27. หลวงปู่กินรี จนฺทิโย
วัดกัณตศิลาวาส
ต.ฝั่งแดง อ.เมือง จ.นครพนม
พุท-โธ อยู่ที่ไหน ? ไม่ต้องไปมองที่อื่นอยู่ที่ใจเรานี่เอง
พุท-โธ คือ ผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบาน ตื่น,รู้ เบิกบานในใจเมื่อไร เมื่อนั้น จิตใจก็งดงาม !
งาม..แปลว่า ดีถ้ามันดีแล้ว มันก็เกิดความพอ ถ้ามันพอแล้วก็ดี ให้พากันเข้าใจอย่างนี้ ในความดีงามให้มันบริสุทธิ์จริง ๆ เพราะนั่นเป็นทางมนุษย์ สวรรค์ และพระนิพพาน
28. ครูบาอินทจักรรักษา
(พระสุธรรมยานเถร)
วัดวนาราม (วัดน้ำบ่อหลวง)
ต.สันกลาง อ.สันป่าตอง จ.เชียงใหม่
พระพุทธเจ้าสอนไว้แจ่มแจ้ง กินน้อย นอนน้อย ปฏิบัติมาก เป็นความจริง เพราะบางวันมีข้าว ๒ ก้อน เอาเกลือเหน็บก็กิน โอ มีรสชาติดี นั่งสมาธิก็ไม่ง่วง เดินจงกรมก็ไม่เมื่อย กินน้อย นอนเพียงชั่วโมง สองชั่วโมงก็ตื่น เร่งภาวนาต่อไปอีก
จงรักษาจิตอย่างเดียว อะไร ๆ ก็ดีหมด
29. หลวงปู่โทน กันตสีโล
(พระครูพิศาลสังฆกิจ)
วัดบูรพา
ต.สะพือ อ.ตระการพืชผล จ.อุบลราชธานี
การปฏิบัติบูชานั้น ไม่มีกฎเกณฑ์ข้อบังคับเลย ใครจะทำอย่างไรก็ได้ไม่ว่า แต่ถ้าจะให้ดี ก็ต้องอย่าให้ผิดไปกว่าคำสอนของพระพุทธเจ้า และสามารถจะนำตนเองเข้าหมู่คณะได้ นั่นสำคัญกว่า! เออ ใครจะชอบปฏิบัติอย่างไรก็ดี จะอยู่วัดก็ได้ จะอยู่ป่าดงก็เยี่ยม ขอให้ปฏิบัติตามหลักศีล-สมาธิ-ปัญญา ภาวนา พุท-โธ หรืออะไรก็ได้ ในแน่วแน่ มีสติรู้พร้อม ใช้ได้หมดเลย
30. หลวงปู่บัว สิริปุณฺโณ
วัดราษฎรสงเคราะห์
บ้านหนองแซง อ.หนองวัวซอ จ.อุดรธานี
การปฏิบัติมี สติ ตัวเดียวเท่านี้ มันจะแจ้งหมดโลก
ผีมันนอนดูเราทำบาป เราฆ่าหมูฆ่าไก่ให้มันกิน สังเวยมัน มันไม่มีบาปเพราะมันไม่ใช่คนทำ เราเองเป็นคนฆ่า บาปกรรมก็ตกอยู่ที่เรา!
1. สมเด็จพระญาณสังวร
สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปรินายก
วัดบวรนิเวศวิหาร กรุงเทพมหานคร
อำนาจของกรรมใหญ่ยิ่งที่สุดในโลก ไม่มีอำนาจใดอาจมาทำลายได้ แม้อำนาจของกรรมดีก็ไม่อาจทำลายอำนาจของกรรมชั่ว และอำนาจของกรรมชั่วก็ไม่อาจทำลายอำนาจของกรรมดี อย่างมากที่สุดที่มีอยู่คืออำนาจของกรรมดี แม้ทำให้มากให้สม่ำเสมอในภพภูมินี้ ก็อาจจะทำให้อำนาจของกรรมชั่วที่ได้ทำมาแล้ว ตามมาถึงได้ยาก
ธรรมสำคัญประการหนึ่งที่พระพุทธองค์ทรงสรรเสริญคือ เมตตาธรรม ใครทั้งหลายก็สรรเสริญบรรดาผู้มีเมตตาธรรม ในขณะเดียวกันก็มีผู้ต้องเป็นทุกข์เพราะมีเมตตา ด้วยหลงเข้าใจว่า เมื่อมีเมตตา มีความสงสารก็ต้องมีใจไม่เป็นสุข ซึ่งที่จริงหาถูกต้องไม่
มีเมตตาต่อเขาผู้เป็นทุกข์นั้นดีนัก แต่ อย่าลืมเมตตาตน ตนเองปล่อยให้ใจตัวเองเป็นทุกข์เพราะเมตตาเขา ไม่มีอำนาจใดจะไปสู้กับอำนาจธรรมของใครได้ เมื่อเชื่อในเรื่องอำนาจกรรมเช่นนี้ ใจที่มีเมตตาก็จะเป็นการมีเมตตาอย่างถูกต้อง อย่างมีปัญญา ไม่พาใจตนเองไปสู่ความเร่าร้อนด้วยความเมตตาที่ไม่ถูกต้อง
2. หลวงปู่ทวด (เหยียบน้ำทะเลจืด)
วัดช้างให้ จ.ปัตตานี
<CENTER>พูดมาก เสียมาก
พูดน้อย เสียน้อย
ไม่พูด ไม่เสีย
นิ่งเสีย โพธิสัตว์
<DIR></DIR><DIR></DIR><DIR></DIR><DIR></DIR>มนุษย์ผู้ใดเห็นแก่งานส่วนตัว
<DIR></DIR><DIR></DIR> มนุษย์ผู้นั้นจะไม่มีงานทำในไม่ช้า
มนุษย์ผู้ใดเห็นแก่ทรัพย์ส่วนตัว
มนุษย์ผู้นั้นจะไม่มีทรัพย์ครองในไม่ช้า
มนุษย์ผู้ใดเห็นแก่นอนมาก
มนุษย์ผู้นั้นจะไม่ได้นอนในไม่ช้า
นะโมโพธิสัตโต อาคันติมายะ อิติภะคะวา
</CENTER>3. สมเด็จพระพุฒาจารย์ (โต พฺรหฺมรํสี)
วัดระฆังโฆสิตรามวรมหาวิหาร กรุงเทพมหานคร
หมั่นสร้างบารมีไว้ แล้ฟ้าดินจะช่วยเอง
ลูกเอ๋ย ก่อนจะเที่ยวไปขอบารมีหลวงพ่อองค์ใด เจ้าจะต้องมีทุนของตัวเองคือบารมีของตนลงทุนไปก่อน เมื่อบารมีของเจ้าไม่พอจึงค่อยขอยืมบารมีคนอื่นมาช่วย หากไม่เช่นนั้นแล้วเจ้าจะเอาตัวไม่รอดเพราะหนี้สินในบุญบารมีที่เที่ยวไปขอยืมมาจนพ้นตัว เมื่อทำบุญทำกุศลได้บารมีมาก็ต้องเอาไปผ่อนใช้หนี้เขาจนหมด ไม่มีอะไรเหลือติดตัวแล้วเจ้าจะมีอะไรไว้ในภพหน้า หมั่นสร้างบารมีไว้แล้วฟ้าดินจะช่วยเอง
จงจำไว้นะ เมื่อยังไม่ถึงเวลาเทพเจ้าองค์ใดจะคิดช่วยเจ้าไม่ได้ ครั้นถึงเวลา ทั่วฟ้าจบดินก็ต้านเจ้าไม่อยู่ จงอย่าไปเร่งเทวดาฟ้าดิน เมื่อบุญเราไม่เคยสร้างไว้เลยจะมีใครที่ไหนมาช่วยเจ้า
4. สมเด็จพระวันรัต (ทับ พุทธสิริ)
วัดโสมนัสวิหาร
แขวงนาเลิ้ง เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพมหานคร
<CENTER>เพ่งอัฐิเป็นกรรมฐาน
เยี่ยมป่าช้าหาอรรถธรรม
พิจารณาความ เกิด แก่ เจ็บ ตาย
</CENTER>
5. หลวงพ่อเงิน พุทธโชติ
วัดหิรัญญาราม (วัดวังตะโก)
ต.บางคลาน อ.โพทะเล จ.พิจิตร
การศึกษากรรมฐานควรทำให้แจ้งและถูกต้องตามหลักธรรมวินัย เพราะเมื่อคิดผิด สอนผิด พิจารณาด้วยสัญญาผิดๆ ก็จะทำให้เสียเวลา ทั้งยังเป็นผู้ทำลายคำสอนของพระพุทธเจ้าอีกด้วย
กรรมเก่าของเราเคยทำไว้อย่างไร ก็ตายด้วยโรคเก่านั้น
6. พระอุบาลีคุณูปมาจารย์
(จันทร์ สิริจันโท)
วัดบรมนิวาสราชวรวิหาร ยศเส กรุงเทพมหานคร
ควรพวกเราทั้งหลายคิดดูให้เห็นโทษและคุณแห่งความตายเสียให้ชัดใจ ผู้มีปัญญาไม่ควรประมาทความตาย ให้เห็นว่าเป็นสมบัติสำหรับตัวเรา เราจะต้องการในกาลอันสมควร คือความตายมาถึงเราสมัยใด สมัยนั้นแหละชื่อว่ากาลอันสมควร ไม่ควรจะเกลียด ไม่ควรจะกลัว
สังขารทั้งหลาย คือสัตว์ที่เกิดมาในไตรภพจะหลีกหลบให้พ้นจากความตาย ไม่มีเลย เมื่อมีความเกิดเป็นเบื้องต้นแล้ว ย่อมมีความตายเป็นเบื้องปลายทุกคน นัยหนึ่งให้เอาความเกิดความตายซึ่งมีประจำอยู่ทุกวันเป็นเครื่องหมาย
เมื่อพิจารณาถึงความตาย ก็ต้องพิจารณาถึงความป่วยไข้ และความแก่ ความชรา เพราะเป็นเหตุ เป็นผลกัน ให้พิจารณาถึงพยาธิความป่วยไข้ว่า พยาธิ ธมฺโมมหิ พยาธิ อนตีโต เรามีความป่วยไข้เป็นธรรมดา จะข้ามล่วงพ้นไปจากความป่วยไข้หาได้ไม่ ถ้าแลพิจารณาเห็นความชราอันเป็นปัจจุบันได้ก็ยิ่งประเสริฐ
ความระงับสังขารทั้งหลายนั้น ท่านมิได้หมายถึงความตาย ท่านหมายถึงวิปัสสนาญาณ และอาสวักขยญาณ คือปัญญารู้เท่าสังขาร รู้ความสิ้นไปแห่งอาสวะเป็นชื่อของ พระนิพพาน เป็นยอดแห่งความสุข
7. หลวงปู่เสาร์ กนฺตสีโล
วัดเลียบ อ.เมือง จ.อุบลราชธานี
การให้ทานอันใดๆ ก็ให้กันมามากแล้ว ย่อมมีผลานิสงส์มากเหมือนกัน แต่ยังสู้ผู้เข้ามาบวชเป็นตาผ้าขาว เป็นแม่ชีแล้วรักษาศีลอุโบสถไม่ได้มีอานิสงส์มากกว่าให้ทานนั้นเสียอีก
ถ้าใครอยากได้บุญมาก ๆ ได้ไปสวรรค์ ไปพระนิพพาน เพื่อการพ้นทุกข์แล้วละก้ควรบวชเป็นตาผ้าขาว เป็นแม่ชีรักษาศีลอุโบสถเสียในวันนี้
การปฏิบัติสมาธิภาวนานั้น เป็นชื่อแห่ความเพียรที่ผู้ปฏิบัติธรรมทั้งหลายในบวรพระพุทะศาสนา ได้ถือเป็นข้อปฏิบัติชอบเป็นอย่างยิ่ง ธรรมะที่จะนำมนุษย์ให้พ้นทุกข์นี้ ได้แก่ ศีล สมาธิ ปัญญา เท่านั้น
การปฏิบัติสมาธิภาวนานั้น เป็นชื่อแห่งความเพียรทีผู้ปฏิบัติธรรมทั้งหลายในบวรพระพุทธศาสนา ได้ถือเป็นข้อปฏิบัติชอบเป็นอย่างยิ่ง ธรรมะที่จะนำมนุษย์ให้พ้นทุกข์นี้ ได้แก่ ศีล สมาธิ ปัญญา เท่านั้น
กรรมนี้แหละจะจำแนกสัตว์ ให้เป็นไปต่าง ๆ นานา ทำให้เลว ให้ดี ให้ชั่ว ให้ประเสริฐ ก็เป็นผลของกรรมที่ทำไว้ทั้งสิ้น เราเกิดเป็นมนุษย์มีความสูงศักดิ์มาก แต่อย่านำเรื่องของสัตว์มาประพฤติ มนุษย์ของเราจะต่ำกว่าสัตว์ และจะเลวกว่าสัตว์อีกมากเวลาตกนรก และตกหลุมที่ร้อนกว่าสัตว์มากมาย อย่าพากันทำ ให้พากันละบาปและบำเพ็ญบุญอย่าให้เสียชีวิตลมหายใจไปเปล่า ที่ได้มีวาสนาเกิดมาเป็นมนุษย์
8. หลวงปู่มั่น ภูริทัตตะเถระ
วัดป่าสุทธาวาส อ.เมือง จ.สกลนคร
ผู้ปฏิบัติพึงใช้อุบายปัญญาฟังธรรมเทศนาทุกเมื่อ ถึงจะอยู่คนเดียวก็ตาม คืออาศัยการสำเหนียก กำหนดพิจารณาธรรมอยู่ทั้งกลางวันและกลางคืน
ตา หู จมูก ลิ้น กาย ก็เป็นรูปธรรมที่มีอยู่ปรากฎอยู่ รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ (สัมผัส) ก็มีอยู่ปรากฏอยู่ ได้เห็นอยู่ ได้ยินอยู่ ได้สูดดม ลิ้มเลีย และสัมผัสอยู่ จิตใจเล่า ก็มีอยู่ ความคิดนึกรู้สึกในอารมณ์ต่าง ๆ ทั้งดีและร้ายก็มีอยู่ ความเสื่อม ความเจริญ ทั้งภายนอกภายในก็มีอยู่ ธรรมชาติอันมีอยู่โดยธรรมดาเขาแสดงความจริง คือ ความไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา ให้ปรากฏอยู่ทุกเมื่อ เช่น ใบไม้มันเหลือง หล่นร่วงลงจากต้น ก็แสดงความไม่เที่ยงให้เห็นดังนี้เป็นต้น
เมื่อผู้ปฏิบัติมาพินิจพิจารณาด้วยสติปัญญา โดยอุบายนี้อยู่เสมอแล้วชื่อว่าได้ฟังธรรมอยู่ทุกเมื่อ ทั้งกลางวันและกลางคืนแลฯ
9. หลวงพ่อปาน โสนันโท
(พระครูวิหารกิจจานุการ)
วัดบางโคนม อ.เสนา จ.พระนครศรีอยุธยา
ในชีวิตฉันไม่เคยฆ่าสัตว์เลย ตัวเล็กตัวใหญ่ก็ตาม ถ้าฆ่าโดยเจตนาแล้วเคยทำ แม้แต่ยุงก็ไม่เคยตบ
ในงานศพ ที่มาไหว้ศพน่ะ เขามาไหว้สัจจธรรมของพระพุทธเจ้านะ คือ ท่านตรัสว่าร่างกายของคนนะมันเป็นอนิจจัง ไม่เที่ยง เวลาอยู่ก็เป็นทุกข์ในที่สุดก็อนัตตาคือตาย ใครบังคับบัญชาไม่ได้ เวลากราบทีแรกเขานึกถึงพระพุทธเจ้าว่าทรงเทศน์ไว้ถูก เทศน์ไว้ตรง ข้าพระพุทธเจ้าขอยอมรับนับถือ เป็นมรณานุสสติกรรมฐาน กราบครั้งที่ ๒ เขานึกถึงพระธรรมคำสอนของพระองค์จากพระโอษฐ์ เหมือนดอกมะลิแก้วแพรวพราวไปด้วยความจริงอันประเสริฐ ทำบุคคลทั้งหลายไม่ให้เมามัน และทำให้เข้าถึงความสุข กราบครั้งที่ ๓ นึกถึงพระสงฆ์ พระอริยสงฆ์ทั้งหลายที่ท่านร้อยกรองพระธรรมวินัยที่พระพุทธเจ้าทรงสั่งสอนไว้แล้วไม่ปล่อยให้อันตรธานสูญไป รวบรวมเข้าไว้ นี้กราบความดีของพระ ๓ พระนะ เขาไม่ได้กราบผีกราบศพ !
ถึงแม้เราจะมีคาถาอาคมของดีอะไรก็ตาม เราก็ต้องตาย ก่อนตายควรเลือกทางเดินเอา อย่างน้อยที่สุดเราควรไปสวรรค์ชั้นกามาวจรให้ได้ ขอให้ทุกคนนะ เวลาก่อนจะหลับ ให้นึกถึงความดีที่ตนเคยทำไว้ ทรัพย์สินที่สละเป็นวิหารทาน ธรรมทาน สังฆทานเลี้ยงพระ นึกถึงศีลที่ตนเคยรักษา เทศน์ที่ตนเคยฟัง แล้วหมั่นภาวนาถึง พระพุทธคุณ พระธรรมคุณ พระสังฆคุณ พระพุทธโธ ธัมโม สังโฆ แล้วจะรู้ว่าฉันหวังดีกับลูกหลานเพียงใด คนไหนทำดีมากไม่ได้ก็ให้สร้างความดี ๒ อย่างที่ฉันต้องการ คือ ๑. อย่าดื่มสุราเมรัย ๒. อย่าลักขโมย อย่าเป็นโจร
เมื่อจะเจริญกรรมฐาน ให้ตั้งอยู่ในพรหมวิหาร ๔ ให้เป็นญานสมาธิแน่วแน่ ให้แผ่เมตตาไปทั่วจักรวาล แล้วจึงพิจารณาตามอารมณ์วิปัสสนาหรือภาวนาตามแบบสมถะ ทุกคนตายแล้วจงไปสวรรค์..จงไปพรหมโลก..จงไปนิพพาน
10. หลวงปู่เครื่อง ธัมมจาโร
วัดเทพสิงหาร ต.นายูง อ.น้ำโสม จ.อุดรธานี
จิตมนุษย์มีพลังมหาศาล จะทำอะไรก็มักสำเร็จ ก็เพราะมีดวงจิตที่เป็นกำลังสำคัญ จิตดวงเดียวสำคัญที่สุด จิตมันบอกลักษณะไม่ได้ แต่มันก็มีความรู้สึกอยู่ภายใน เว้นแต่ว่ามนุษย์เกิดมาแล้ว จะเอาดีหรือเอาชั่วเท่านั้น มันเป็นขั้นตอนอยู่ตรงนี้ถ้าเอาดีก็ต้องได้ของดีมาประดับตัวแน่นอน
มนุษย์ควรเจริญด้วยธรรม ๔ ประการ คือ อายุ วรรณะ สุขะ พละ ย่อมเจริญแก่ผู้มีปกติในข้อวัตรปฏิบัติธรรม คือ ความดีมีศีลธรรมนั้นเองจะช่วยได้
11. หลวงปู่จันทร์ เขมิโย
วัดถ้ำคูหาสวรรค์ อ.เมือง จ.ลพบุรี
เดิน นั่ง ยืน เดิน ในทุกอิริยาบถ ทรงไว้ด้วย สติ-สัมปชัญญะ ตลอดเวลา สองอย่างนี้เคลื่อนจากกันไม่ได้ ถ้าแยกจากกันในวินาทีใด ก็หมายความว่าความรู้แจ้งเห็นจริงพลอยดับหายไปเหมือนกัน เหมือนเครื่องยนต์ ถ้าน้ำมันขาดตอน เครื่องก็จะสะดุดหยุดลงชั่วขณะเหมือนกัน
เกิดเป็นคน อย่าทิ้งความดีนะลูกหลานนะ เราเป็นฆาราวาส คุณพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ คุณมารดา บิดานี่ ถ้าทำดีปฏิบัติถูกแล้ว สิ่งที่ไม่ปรากฎ นาม-รูป จะมาอนุโมทนา จำไว้นะลูกหลานนะ คำพูดนี้สำคัญ ลูกไอ้ ลูกอี ก็อย่าว่า อย่าได้ทำ ถ้าทำถ้าพูด พระจะหนีหมดเลย ไม่ดีนะ
12. หลวงพ่อสด จนฺทสโร (พระมงคลเทพมุนี)
วัดปากน้ำ เขตภาษีเจริญ กรุงเทพมหานคร
ว่าในด้านภาวนา กายนี้มีซ้อนกันเป็นชั้น ๆ มีกายทิพย์ซ้อนอยู่ในกายมนุษย์กายรูปพรหมซ้อนอยู่ในกายทิพย์ กายอรูปพรหมซ้อนอยู่ในกายรูปพรหม กายธรรมซ้อนอยู่ในกายอรูปพรหม คนเราที่ว่าตายนั้นคือ กายทิพย์กับกายมนุษย์หลุดพรากออกจากกัน เหมือนมะขามกะเทาะล่อนจากเปลือกฉะนั้น กายทิพย์ก็หลุดจากกายมนุษย์ไปฯ
สุขในฌานอะไรจะไปสู้ ในภพนี่ไม่มีสุขเท่าถึงดอก สุขในฌานนะ สุขลืมสมบัตินั่นแหละ สมบัติกษัตริย์ก็ไม่อยากได้ สุขในฌานนะ สุขนักหนาทีเดียว เต็มส่วนความสุขก็หนึ่ง เฉยวิเวกวังเวงเปลี่ยวเปล่า เรามาคนเดียว ไปคนเดียวหมดทั้งสากลโลก คนทั้งหลายไปคนเดียวทั้งนั้น ไม่มีคู่สองเลย จะเห็นว่าลูกสักคนหนึ่งก็ไม่มี สามีสักคนหนึ่งก็ไม่มี ภรรยาสักคนหนึ่งไม่มี ต่างคนต่างมา ต่างคนต่างไป ต่างคนต่างเกิด เป็นอย่างนี้ ปล่อยหมด ไม่ว่าอะไรไม่ยึดถือทีเดียว เรือกสวนไร่นา ตึกร้านบ้านช่องก่อนเราเกิดเขาก็มีอยู่อย่างนี้ หญิงชายเขาก็มีกันอยู่อย่างนี้ เราเกิดแล้วก็มีอยู่อย่างนี้ เราตายไปแล้วมันก็มีอยู่อย่างนี้ เห็นดิ่งลงไปทีเดียว เข้าปฐมฌานเข้าไปแล้ว เห็นดิ่งลงไปเช่นนี้ฯ
การปฏิบัติ ไม่หยุดไม่ถึงพระ ตัวหยุดนี่แหละเป็นตัวสำเร็จ
พระรัตนตรัยเป็นแก้วจริง ๆ หรือเปรียบด้วยแก้ว ถ้าเป็นทางปริยัติเข้าใจตามอักขระแล้ว เป็นอันเปรียบด้วยแก้ว ถ้าเป็นทางปฏิบัติแล้ว เป็นแก้วจริง ๆ ฯ
ภาวนํ ตาเวติ ทำให้จริงให้หยุด ให้นิ่ง ทำให้มี ให้เป็นขึ้น กี่ร้อย กี่พันคนก็นอนหลับสบาย กี่คน ๆ ก็สงบนิ่ง เมื่อสงบนิ่งแล้ว มีคนสักเท่าไร ก็ไม่รกหูรกตา ไม่รำคาญไม่เดือดร้อน เป็นสุขสำราญเบิกบานใจเป็นนิจ นี่เขาเรียกว่า ภาวนา ทำให้ใจหยุดสงบ ฯ
ในการบำเพ็ญภาวนาความเพียรเป็นข้อสำคัญยิ่ง ต้องทำเสมอ ทำเนือง ๆ ในทุกอิริยาบถไม่ว่า นั่ง นอน เดิน ยืน และทำเรื่อยไป อย่าหยุด อย่าละ อย่าทอดทิ้ง อย่าท้อแท้ มุ่งรุดหน้าเรื่อยไป ผลจะเกิดวันหนึ่ง ไม่ต้องสงสัย ผลเกิดอย่างไร ท่านรู้ได้ด้วยตัวของท่านเอง ฯ
13. พ่อท่านคลิ้ง จันทสิริ
วัดถลุงทอง
ต.หินตก อ.ร่อนพิบูลย์ จ.นครศรีธรรมราช
<CENTER> เมื่อบวชเข้ามา
ก็ต้องเอาดีให้ได้
แล้วไม่คิดสึก
ถ้าบวชแล้วคิดสึก
ก็ไม่ควรจะบวช
ให้เปลืองผ้าเหลือง! </CENTER>
14. หลวงปู่โต๊ะ อินทสุวัณโณ
(พระราชสังวราภิมณฑ์)
วัดประดู่ฉิมพลี เขตบางกอกใหญ่ กรุงเทพมหานคร
ทางไปสู่ความไม่เกิด เอ้อ แล้วทำไมจึงจะพ้นจากขันธ์ ๕ เหล่านั้นนะ ก็พระท่านว่าไม่เกิดแหละดี ไม่เกิดเป็นตัวเหตุ ไม่เกิด เออ ไม่เกิดนี่ แล้วทำอย่างไรจึงจะไม่เกิด ทานบ้าง ศีลบ้าง ภาวนาบ้าง ปัญญาบ้าง และอื่น ๆ ท่านทำทานของท่านจบแล้วหรือยัง ? ท่านรักษาศีลของท่านจบแล้วหรือยัง ? ปัญญาของท่านเกิดขึ้นแล้วหรือยัง ?!
15. หลวงปู่ดี ฉันโน
วัดภูเขาแก้ว
ต.พิบูล อ.พิบูลมังสาหาร จ.อุบลราชธานี
การภาวนาธรรม มีสติกับจิตนี้แหละคือ พุท-โธ ที่แท้จริง ท่านแปลว่าผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบาน ถ้าไม่มีสติ จิตใจก็ไม่อยู่ที่ จะเป็นผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบานไม่ได้ จะกลายเป็นความโง่เซ่อไปเท่านั้น ขอรักษาสติกับจิตจงดี ๆ จะเกิดภูมิปัญญาธรราขึ้นเอง
16. หลวงปู่ดูลย์ อตุโล
(พระราชวุฒาจารย์)
วัดบูรพาราม อ.เมือง จ.สุรินทร์
จิตนี้คือพุทโธ จิตนี้คือธรรม เป็นสภาวะพิเศษที่ไม่ไป ไม่มาเป็นความบริสุทธิ์ล้วน ๆ จิตนี้เหนือความดีและความชั่วทั้งปวงซึ่งไม่อาจจัดเป็นลักษณะรูปหรือนามได้
หลักธรรมที่แท้จริงคือจิต จิตของเราทุกคนนั้นแหละคือหลักธรรมสูงสุดที่อยู่ในจิตใจเรา นอกจากนั้นแล้ว มันไม่มีหลักธรรมใด ๆ เลย
จิตนี้แหละคือหลักธรรม ซึ่งนอกไปจากนั้นแล้วก็ไม่ใช่จิต แต่จิตนั้นโดยตัวมันเองก็ไม่ใช่จิต ดังที่ท่านปรารภว่า จิตนั้นมิใช่จิตดังนี้ นั่นแหละย่อมหมายถึง สิ่งบางสิ่งซึ่งมีอยู่จริง
ขอให้เลิกละการคิดและการอธิบายเสียให้หมดสิ้น เมื่อนั้นเราอาจกล่าวได้ว่าคลองแห่งคำพูด ได้ถูกตัดขาดไปแล้ว พิษของจิตก็ได้ถูกถอนขึ้นจนหมดสิ้น จิตในจิตก็จะเหลือแต่ความบริสุทธิ์ ซึ่งมีอยู่ประจำอยู่แล้วในทุกคน
คติประจำใจ = อย่าส่งจิตออกนอก
ปริศนาธรรม = หยุดคิด หยุดนึก !
ธรรมะ จงเข้าไปสู่สิ่งสงบเงียบให้ได้ลึกซึ้ง โดยการลืมต่อสิ่งนี้ด้วยตัวเราเอง. สิ่งที่อยู่ตรงหน้าเรานี้แหละ (สติ) คือ สิ่ง ๆ นั้นในอัตราที่เต็มทั้งหมด ทั้งสิ้น และสมบูรณ์ถึงที่สุดแล้ว ไม่มีอะไรนอกไปจากนี้เลย !
17. พระอาจารย์สิงห์ ขันตยาคโม
(พระญาณวิสิษฎ์สมิทธิวีราจารย์)
วัดป่าสาลวัน อ.เมือง จ.นครราชสีมา
กายนี้คือก้อนทุกข์ กายนี้เป็นที่หมายให้พ้นเสียจากทุกข์ ฝึกสติปัญญาให้ดีแล้วมาพิจารณากายนี้ให้แจ้ง ก็จะพ้นทุกข์ได้
นักปฏิบัติพึงทราบดังนี้ว่า มรรค ก็ดี อริยมรรค ก็ดี ตกแต่เอาเองได้ ผล ก็ดี อริยผล ก็ดี ตกแต่งเอาเองไม่ได้ เป็นของเป็นเอง หรือสำเร็จเอง มาจากมรรคและอริยมรรคที่ตกแต่งถูกต้องแล้ว
เมื่อบุคคลต้องการผลประโยชน์ทางโลกีย์ ก็ให้พึงตกแต่งมรรคในทางโลกีย์ให้ถูกต้อง เช่นต้องการเดินไปมาสะดวก ก็ให้ตกแต่งถนนหนทางให้เรียบร้อย ต้องการมีวิชาความรู้ ก็ให้ศึกษาเล่าเรียนวิชาความรู้ต่อครูอาจารย์ ถ้าต้องการความมั่งคั่งบริบูรณ์ด้วยทรัพย์สมบัติมาก ๆ ก็ให้ตกแต่งการค้าขายให้ถูกต้องในทางสุจริตธรรม ถ้าต้องการเป็นคนดี ก็ให้ตกแต่งการประพฤติปฏิบัติของตนให้เป็นคนซื่อสัตย์สุจริตธรรม ถ้าต้องการเป็นคนมีชื่อเสียงยศฐาบรรดาศักดิ์ ก็ให้ตกแต่งตนเป็นคนทำราชการแผ่นดินให้ถูกต้องในทางราชการนิยม
เมื่อบุคคลต้องการโลกุตตระ ให้ตกแต่งอริยมรรคให้ถูกต้องตามพระพุทธพจน์เดิมของพระพุทธเจ้า
18. หลวงปู่คำแสน (ทิม) อินทจักโก
(พระครูสุคันธศีล)
วัดสวนดอกเก้าตื้อ ต.สุเทพ อ.เมือง จ.เชียงใหม่
ศีลบริสุทธิ์ ถือสัจจะบริสุทธิ์ ถือหลักพรหมวิหารธรรม ๔ ประการอันบริสุทธิ์ เพื่อเสริมสร้างบารมีธรรม สัจจะบารมีนี้สำคัญ ถ้ามีสัจจะแล้วทำอะไร ปฏิบัติอะไร ก็จะได้ผลเสมอ แม้เรากำลังน้อยทำไม่ไหว ก็ยังมีสิ่งที่มองไม่เห็นตัวท่านช่วยประคองให้จนได้พบกับความสำเร็จนะเออ เออ สร้างให้ดีสร้างให้จบมันก็จะสิ้นทุกข์ ไม่ยากไม่ลำบากอีกต่อไปทำดีไปเถิดดีเองแหละ
ศีลเป็นรากแก้วของชีวิต จะทำดีมีชื่อเสียงได้ก็ด้วยศีลธรรมนี้เอง ใครมีศีลผู้นั้นเป็นเทวดา ผู้ใดรักษาศีลได้มั่นคงผู้นั้นมีสติสัมปชัญญะแล้วเพราะศีลนี้ทำให้กาย วาจา ใจ ของมนุษย์สูงขึ้น ถ้ายังมุ่งหวังอยากได้สมาธิ ก็ต้องมีศีล อยากได้ปัญญาก็รักษาศีลเสียก่อน ได้ศีลแล้วธรรมะจะเกิดขึ้นในตัวเราเอง
ธรรมะอยู่ที่ไหนล่ะ อยู่ที่ใจ อยู่ที่ตัวเรานี่ ชาติ ชรา พยาธิ มรณะ มันเป็นเรื่องเฉพาะตัว มีเป็นธรรมดา จะช้าหรือเร็วเท่านั้น ของใครของมันนะ
ธรรมอยู่ในกายเรานี้แล้วทุกอย่าง สติปัญญา เอามาเป็นเครื่องวัด วัดมันไปทุก ๆ วัน เราจะได้รู้ว่าอะไรตกต่ำบ้าง เมื่อตกต่ำเราก็รีบสร้างให้ปกติอย่าพร่อง บุญกุศลเป็นของดีบริสุทธิ์ จำไว้นะ
19. พระอาจารย์มหาปิ่น ปัญญาพโล
วัดแสนสำราญ
ต.ธาตุ อ.วารินชำราบ จ.อุบลราชธานี
ธรรมปัญญา ท่านพระบรมครูเจ้าทรงตรัสรู้ อะไรในโลกที่ชื่อว่า อาวุธแล้วไม่สามารถจะนำมาต่อสู้กับกิเลสได้เลย นอกเสียจากธรรมะและปัญญา เท่านั้น
ดังนั้น ผู้ที่จะมีอาวุธวิเศษเช่นนี้ได้ แล้วรักษาให้อยู่กับตัวได้แล้วต้องอาศัยหลักรักษาเสมอด้วยชีวิต นั่นคือ ต้องมีศีล มีสมาธิ มีปัญญา เท่านั้น ซึ่งจะรวมมาอยู่ที่จิตใจภายในของเรา เป็นคลังอาวุธ
ดังนั้น กิเลสมาร ที่ฉลาดแหลมคม จึงมักแอบเข้ามาเผาจิตใจ คือที่เก็บคลังอาวุธนี้เสีย เพราะมันเกรงกลัวนัก
บุคคลที่เร่าร้อนกระวนกระวาย ทุกข์ยากลำบากลำเค็ญอยู่ในปัจจุบันนี้ ก็เพราะถูกกิเลสมารแอบเข้ามาเผาจิตใจได้นั่นเอง ไฟกิเลสนี้ยากนักหนาที่จะดับมันได้ ถ้าไม่ได้พระธรรมคำสั่งสอนของพระผู้มีพระภาคเจ้าเข้าสู่จิตใจ
พระพุทธเจ้าและพระสาวกทั้งหลาย ทรงเตือนว่า ให้มนุษย์ทุกผู้ทุกนามจงรีบเร่งลงมือปฏิบัติฝึกฝนจิตใจให้แก่กล้าด้วย ศีล สมาธิ และปัญญา เสียแต่บัดนี้จึงจะไม่เสียทีกิเลสทั้งภายนอกและภายใน
20. หลวงปู่ตื้อ อจลธมฺโม
วัดป่าอรัญวิเวก
ต.บ้านป่า อ.ศรีสงคราม จ.นครพนม
เมื่อเป็นพระเจ้าแผ่นดินโลกุตรมนุษย์ได้เป็นพระอรหันต์เข้าพระนิพพานไปแล้วพระนิพพานก็ยังมีอยู่ไม่เสื่อมสูญ พระพุทธเจ้าเข้าพระนิพพานก็มีอยู่ในพระนิพพานนั้นแล พระโมคคัลลาน์ พระสารีบุตร พระอนุรุทธ พระอานนท์เข้านิพพานก็มีอยู่ในพระนิพพานนั้นแล นางภิกษุณีทั้งหลายได้บวชกาย วาจา ใจ ใจก็เป็นพระนิพพานแล้ว เข้าพระนิพพานได้ด้วย เหมือนกับพระจันทร์ พระจันทร์ไม่มีวันแก่พระจันทร์ไม่มีวันเจ็บ พระจันทร์ไม่มีวันร้อนไม่มีวันหนาว ดาวไม่มีเกิดไม่มีตาย
คนเรานี้เป็นบ้าเป็นบอ คอยาว ตาขาว ลิ้นยาว ใช้ไม่ได้ ส่วนพระธรรมคำสั่งสอนเกิดจากหัวใจของพระพุทธเจ้า เกิดจากหัวใจของพระอรหันต์ทั้งหลาย ทำไมพวกเราทั้งหลายและพวกท่านทั้งหลายจึงไม่รู้ ทำไมเราจึงไม่เห็น ถ้าเราเป็นพระอรหันต์ เป็นพระโสดาบัน เป็นพระอนาคาเมื่อใด ก็เมื่อนั้นแหละจึงจะเห็น จะรู้ที่อยู่พระพุทธเจ้าที่อยู่ของพระอรหันต์ทั้งหลาย
21. หลวงปู่ขาว อนาลโย
</B>
วัดถ้ำกลองเพล อ.หนองบัวลำภู จ.อุดรธานี
ศึกษาอบรมธรรม ก็จงตั้งใจจริง ๆ อย่านำความเหลาะ ๆ แหละ ๆ มาสังหารตน แทำลายเพื่อนฝูงผู้ตั้งใจปฏิบัติธรรม ขึ้นชื่อว่ากิเลสแล้วมันจะไม่ไว้หน้าใคร มันทำลายทั้งสิ้น ไม่ว่าพระหรือเณร อย่าเข้าใจว่ามันจะมาถวายตัวเป็นศิษย์ก้นกุฏิ หรือให้ความสะดวกในการบำเพ็ญธรรมอย่าเข้าใจว่าเป็นอาจารย์ของมัน แท้จริง กิเลสมันขึ้นมาอยู่บนหัวเรา ตั้งแต่เป็นฆราวาส จนมาบวชเป็นพระเป็นเณรแล้ว มันยังไม่ยอมลงจากหัวเราเลย นี่แหละพระอาจารย์ใหญ่มั่น ภูริทัตโต สอนถ่ายทอดกันมาแก่บรรดาศิษย์ให้ใส่เกล้าเอาไว้ !
แก่นแท้ของธรรมอยู่ที่ สติ จงหมั่นทำสติให้แก่กล้า สติทำอย่างไรไม่ผิดพลาด กุศลและธรรมทั้งหลาย คุณงามความดีทั้งหลาย เกิดขึ้นได้เพราะบุคคลมีสติอย่างเดียว จะคิด จะพูด จะทำ ให้มีสติระลึกนึกเสียก่อนมันผิดก็ให้รู้ มันถูกจึงค่อยทำ
ผู้อื่น ไม่ได้ทำให้จิตของเราเศร้าหมองหรือผ่องแผ้ว เราเองเป็นผู้ทำให้จิตของตนเศร้าหมอง ผู้อื่นช่วยไม่ได้ แม้พระพุทธเจ้าก็ช่วยไม่ได้ ท่านทรงเป็นผู้บอกทางให้เท่านั้น ผู้ปรารถนาความเจริญความสุขต้องหมั่นฝึกฝนอบรมตนเอง ทำเอง-รู้เอง-ได้เอง ใครทำ-ใครได้
ผู้ทำคุณงามความดี มีศีล ศีลที่บริสุทธิ์แล้วย่อมเป็นที่มาแห่งโภคทรัพย์ จิตดี จิตไม่อิจฉาริษยาพยาบาทเบียดเบียน เป็นดวงจิตที่บริสุทธิ์ผุดผ่องทำให้คนบริสุทธิ์ ทำให้คนมีศีลมีโภคทรัพย์
22. หลวงปู่แหวน สุจิณฺโณ
วัดดอกแม่ปัง
อ.พร้าว จ.เชียงใหม่
คนเรามันรักสุข เกลียดทุกข์นี่ หนักก็หนักอยู่ตรงนี้แหละ ไม่รับความจริงเราเกิดมา นินทา สรรเสริญก็ดี อย่าไปรับเอามาหมักไว้ในใจ ปล่อยผ่านไปเสีย ความรัก ความชัง ความโลภ ความหลง เกิดขึ้นก็เพราะกิเลสมันเสวนากันอยู่ จาโค ปฏินิสฺสคฺโค สละคืนถอนออกจากใจนี้เสีย ตัณหาทั้งหลายก็ไหลมาจากเหตุ ให้ละวางเสียให้หมด ให้ตั้งอยู่ในศีล ในทาน ในการบำเพ็ญกุศล ละบาปเสียให้หมดทั้งทางกาย ทางวาจา ทางใจ ที่ทุจริตละเสียให้หมด รักษากาย วาจา ใจที่สุจริตไว้ เมื่อนำทุจริตออกหมดแล้ว จะเหลือแต่สุจริตธรรมตั้งอยู่ในศีล กายก็เป็นศีล วาจาก็เป็นศีล ใจก็เป็นศีล เป็นธรรม เป็นมรรค เป็นผล ตั้งขึ้นในจิตใจ สุจริตธรรมตั้งอยู่แล้วจิตก็เบาสบาย
อดีตเป็นธรรมเมา อนาคตเป็นธรรมเมา จิตดิ่งอยู่ในปัจจุบัน รู้ในปัจจุบัน ละในปัจจุบัน ตัดตัณหา ตัดกิเลส ตัดมานะทิฏฐิ ตัดความยึดมั่นถือมั่นของตนให้เสร็จลงก็สงบได้
23. หลวงปู่สีโห เขมโก
วัดป่าวิเวกธรรม
ต.ในเมือง อ.เมือง จ.ขอนแก่น
การอยู่วัดวาอารามนี้ย่อมใกล้ชิดกับชาวบ้าน ทำให้ใกล้ความประมาท ถ้าแม้ทรงจิตไม่ได้ กิเลสจะเข้าเกาะกุมทำให้จิตใจกำเริบ จึงควรหลีกหนีสิ่งเหล่านี้ เข้าป่าดงพงไพรในภาคต่าง ๆ อยู่เป็นนิตย์
24. หลวงปู่เกตุ จันทสุวัณโณ
วัดศรีเมือง
ต.ไกรกลาง อ.กงไกรลาศ จ.สุโขทัย
พระอาจารย์องค์แรกของอาตมาที่สอนพระกรรมฐาน ๔๐ ให้ คือ หลวงพ่อเพา พุทธสโร นี่แหละท่านให้พิจารณาให้แจ้งเรื่อง พระอริยสัจ ๔ ได้แก่ ทุกข์ สมุทัย นิโรธ มรรค เพราะการบวชเป็นพระสงฆ์นั้น ต้องดำเนินตามคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ถ้าแม้ทำไม่ได้ ก็เสียทีไปชาติหนึ่ง ทั้งนี้มีจิตดวงเดียวเท่านั้น ท่านให้ฝึกฝนด้วยวิริยะอุตสาหะพยายาม เมื่อกำลังสติ กำลังจิตแก่กล้าแล้วความจริงจะปรากฏเด่นชัดนะ นี่ท่านสอน
ฉะนั้น ให้ตั้งมั่นในอารมณ์ที่เป็นหนึ่ง ! เพราะศีล สมาธิ ปัญญา เมื่อย่อลงมาแล้ว จะเหลือเพียงหนึ่งเท่านั้น ถ้าเป็นหนึ่งเมื่อใด เมื่อนั้นแหละ เราจะรู้ที่มา ที่ไปอย่างสมบูรณ์ จำไว้นะ !
จงพิจารณากายเรานี้ สภาพสังขารที่มีอยู่เป็นอยู่ มันแสดงอาการอยู่ทุกขณะจิตมันค่อย ๆ ตายไปทีละน้อย ๆ มันไม่มีอะไรในโลกนี้เลยจะยั่งยืน มันเป็นอนัตตา มันอยู่กับเราไม่ได้ เราอยู่กับมันไม่ได้ อย่าหลงมันนะ ! นะบุญมี มีบุญมา นะสัมมา สัมมามี ถึงวิมุติเลย !
25. หลวงปู่คำแสน
วัดป่าดอนมูล
อ.สันกำแพง จ.เชียงใหม่
การเจ็บป่วยของเรา ไม่สามารถหยุดการภาวนาไปได้เลยนอกเสียจากความตายเท่านั้น ลมหมด ก็หมดเรื่อง ไม่ภาวนา แม้ไม่จบ หรือจบสุด แต่ความดี จะทำไป ไม่หวังอะไรเลย
26. หลวงพ่อโอภาสี
(พระมหาชวน มลิพันธ์)
เขตบางขุนเทียน กรุงเทพมหานคร
ฉันน้อยทำความเพียรมาก ขัดเกลากิเลสออกจากจิตใจ ไม่คำนึงถึงลาภสักการะยศฐาบรรดาศักดิ์ ขอกำจัดพญามาร และเสนามารน้อยใหญ่ ที่คอยมารบเร้าจิตใจ ให้ราบคาบสิ้นไปเท่านั้น !
27. หลวงปู่กินรี จนฺทิโย
วัดกัณตศิลาวาส
ต.ฝั่งแดง อ.เมือง จ.นครพนม
พุท-โธ อยู่ที่ไหน ? ไม่ต้องไปมองที่อื่นอยู่ที่ใจเรานี่เอง
พุท-โธ คือ ผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบาน ตื่น,รู้ เบิกบานในใจเมื่อไร เมื่อนั้น จิตใจก็งดงาม !
งาม..แปลว่า ดีถ้ามันดีแล้ว มันก็เกิดความพอ ถ้ามันพอแล้วก็ดี ให้พากันเข้าใจอย่างนี้ ในความดีงามให้มันบริสุทธิ์จริง ๆ เพราะนั่นเป็นทางมนุษย์ สวรรค์ และพระนิพพาน
28. ครูบาอินทจักรรักษา
(พระสุธรรมยานเถร)
วัดวนาราม (วัดน้ำบ่อหลวง)
ต.สันกลาง อ.สันป่าตอง จ.เชียงใหม่
พระพุทธเจ้าสอนไว้แจ่มแจ้ง กินน้อย นอนน้อย ปฏิบัติมาก เป็นความจริง เพราะบางวันมีข้าว ๒ ก้อน เอาเกลือเหน็บก็กิน โอ มีรสชาติดี นั่งสมาธิก็ไม่ง่วง เดินจงกรมก็ไม่เมื่อย กินน้อย นอนเพียงชั่วโมง สองชั่วโมงก็ตื่น เร่งภาวนาต่อไปอีก
จงรักษาจิตอย่างเดียว อะไร ๆ ก็ดีหมด
29. หลวงปู่โทน กันตสีโล
(พระครูพิศาลสังฆกิจ)
วัดบูรพา
ต.สะพือ อ.ตระการพืชผล จ.อุบลราชธานี
การปฏิบัติบูชานั้น ไม่มีกฎเกณฑ์ข้อบังคับเลย ใครจะทำอย่างไรก็ได้ไม่ว่า แต่ถ้าจะให้ดี ก็ต้องอย่าให้ผิดไปกว่าคำสอนของพระพุทธเจ้า และสามารถจะนำตนเองเข้าหมู่คณะได้ นั่นสำคัญกว่า! เออ ใครจะชอบปฏิบัติอย่างไรก็ดี จะอยู่วัดก็ได้ จะอยู่ป่าดงก็เยี่ยม ขอให้ปฏิบัติตามหลักศีล-สมาธิ-ปัญญา ภาวนา พุท-โธ หรืออะไรก็ได้ ในแน่วแน่ มีสติรู้พร้อม ใช้ได้หมดเลย
30. หลวงปู่บัว สิริปุณฺโณ
วัดราษฎรสงเคราะห์
บ้านหนองแซง อ.หนองวัวซอ จ.อุดรธานี
การปฏิบัติมี สติ ตัวเดียวเท่านี้ มันจะแจ้งหมดโลก
ผีมันนอนดูเราทำบาป เราฆ่าหมูฆ่าไก่ให้มันกิน สังเวยมัน มันไม่มีบาปเพราะมันไม่ใช่คนทำ เราเองเป็นคนฆ่า บาปกรรมก็ตกอยู่ที่เรา!