กระเจียว
19-09-2004, 10:35 AM
รศ.น.พ.ธีระ วัชรปรีชานนท์ อาจารย์ภาควิชาสูติศาสตร์นรีเวชวิทยา จุฬาฯ เปิดเผย เมื่อวันที่ 8 ก.ย. ว่า การปลูกถ่ายเซลล์ต้นกำเนิดเม็ดเลือดจากรก เป็นวิทยาการทางการแพทย์ที่สถาบันการแพทย์นิยม เพราะเลือดจากรกมีเซลล์ต้นกำเนิดเม็ดเลือดเหมือนกับไขกระดูก คือ เป็นต้นแบบการสร้างเม็ดเลือดทั้งเม็ดเลือดขาว และเม็ดเลือดแดง รวมทั้งเกล็ดเลือด ในตอนแรกเริ่มจากการใช้เลือดจากรกที่เป็นน้องของผู้ป่วยเอง เพราะมีชนิดของหมู่เนื้อเยื่อพิเศษ (HLA) ที่เข้ากันได้โดยข้อดีของเลือดจากรก คือร่างกายจะยอมรับความแตกต่างมากกว่าเซลล์ต้นกำเนิดเม็ดเลือดที่มาจากไขกระดูก เนื่องจากหากเป็นเซลล์ต้นกำเนิดเม็ดเลือดจากไขกระดูกร่างกายจะต้องการ ชนิดของหมู่เนื้อเยื่อพิเศษของผู้บริจาคและผู้รับตรงกัน 100%
รศ.น.พ.ธีระกล่าวต่อว่า ข้อจำกัดของเซลล์ต้นกำเนิดเม็ดเลือดจากรก คือเก็บได้ครั้งเดียว มีปริมาณที่จำกัด จึงจำกัดอยู่ที่ผู้ป่วยที่ยังเด็กและในผู้ให_่ที่มีน้ำหนักน้อย เพราะหากมีน้ำหนักตัวเยอะ จำนวนเซลล์เม็ดเลือดในตัวจะเยอะมากขึ้นตามน้ำหนัก ทำให้เซลล์ต้นกำเนิดเม็ดเลือดจากรกไม่เพียงพอในการจะไปทดแทน หากผู้ป่วยมีอายุมากก็ขึ้นอยู่กับดุลพินิจของแพทย์ ประกอบกับการดูแลรักษาร่างกายของผู้ป่วยเอง ว่าสามารถปลูกถ่ายเซลล์ต้นกำเนิดเม็ดเลือดจากรกได้หรือไม่
ด้าน ผศ.น.พ.ปรีดา วาณิชยเศรษฐกุล อาจารย์ภาควิชากุมารเวชศาสตร์ จุฬาฯ กล่าวว่า เลือดที่เก็บได้จากรกเด็ก จะมีเซลล์ต้นกำเนิดเม็ดเลือดในปริมาณที่มากพอต่อการนำมาปลูกถ่ายรักษา โดยโรคที่สามารถใช้เซลล์ต้นกำเนิดเม็ดเลือดจากรกปลูกถ่ายรักษาได้ เป็นโรคที่มีความร้ายแรงต่อชีวิต เช่น โรคมะเร็งเม็ดโลหิต โรคโลหิตจางทาลัสซีเมีย โรคภูมิคุ้มกันบกพร่องแต่กำเนิด รวมทั้งโรคพันธุกรรมที่เกี่ยวกับการทำงานของไขกระดูกบกพร่อง
"จากการทดลองกับผู้ป่วย 2 ราย ที่มารักษาที่รพ.จุฬาฯ รายแรก เมื่อปี 2545 เป็นเด็กชายอายุ 15 เดือนเป็นโรคภูมิคุ้มกันบกพร่องแต่กำเนิด ซึ่งผลการปลูกถ่ายพบว่า สามารถปลูกถ่ายเซลล์เม็ดเลือดต้นแบบติด ทำให้ผู้ป่วยรายนี้มีอาการดีขึ้น ปัจจุบันผู้ป่วยมีอายุ 3 ปี และมีสุขภาพที่แข็งแรงดี อีกรายเป็นเด็กชายอายุ 7 ปี ป่วยด้วยโรคเลือดจางเบต้าทาลัสซีเมีย ต้องได้รับเลือดทดแทนทุกเดือน ผลจากการปลูกถ่าย ทำให้ผู้ป่วยหายขาดจากโรคเลือดจาง ไม่ต้องได้รับเลือดทดแทนอีก ผู้ป่วยทั้ง 2 คน ได้รับการปลูกถ่ายเซลล์ต้นกำเนิดเม็ดเลือดจากผู้บริจาคที่ไม่ใช่_าติพี่น้องกัน ถือเป็นเรื่องที่ยากมากที่จะหาหมู่เนื้อเยื่อพิเศษที่เข้ากันได้ ซึ่งไทยถือเป็นรายแรกของอาเซียนที่ทำได้" ผศ.น.พ.ปรีดากล่าว
รศ.น.พ.ธีระกล่าวต่อว่า ข้อจำกัดของเซลล์ต้นกำเนิดเม็ดเลือดจากรก คือเก็บได้ครั้งเดียว มีปริมาณที่จำกัด จึงจำกัดอยู่ที่ผู้ป่วยที่ยังเด็กและในผู้ให_่ที่มีน้ำหนักน้อย เพราะหากมีน้ำหนักตัวเยอะ จำนวนเซลล์เม็ดเลือดในตัวจะเยอะมากขึ้นตามน้ำหนัก ทำให้เซลล์ต้นกำเนิดเม็ดเลือดจากรกไม่เพียงพอในการจะไปทดแทน หากผู้ป่วยมีอายุมากก็ขึ้นอยู่กับดุลพินิจของแพทย์ ประกอบกับการดูแลรักษาร่างกายของผู้ป่วยเอง ว่าสามารถปลูกถ่ายเซลล์ต้นกำเนิดเม็ดเลือดจากรกได้หรือไม่
ด้าน ผศ.น.พ.ปรีดา วาณิชยเศรษฐกุล อาจารย์ภาควิชากุมารเวชศาสตร์ จุฬาฯ กล่าวว่า เลือดที่เก็บได้จากรกเด็ก จะมีเซลล์ต้นกำเนิดเม็ดเลือดในปริมาณที่มากพอต่อการนำมาปลูกถ่ายรักษา โดยโรคที่สามารถใช้เซลล์ต้นกำเนิดเม็ดเลือดจากรกปลูกถ่ายรักษาได้ เป็นโรคที่มีความร้ายแรงต่อชีวิต เช่น โรคมะเร็งเม็ดโลหิต โรคโลหิตจางทาลัสซีเมีย โรคภูมิคุ้มกันบกพร่องแต่กำเนิด รวมทั้งโรคพันธุกรรมที่เกี่ยวกับการทำงานของไขกระดูกบกพร่อง
"จากการทดลองกับผู้ป่วย 2 ราย ที่มารักษาที่รพ.จุฬาฯ รายแรก เมื่อปี 2545 เป็นเด็กชายอายุ 15 เดือนเป็นโรคภูมิคุ้มกันบกพร่องแต่กำเนิด ซึ่งผลการปลูกถ่ายพบว่า สามารถปลูกถ่ายเซลล์เม็ดเลือดต้นแบบติด ทำให้ผู้ป่วยรายนี้มีอาการดีขึ้น ปัจจุบันผู้ป่วยมีอายุ 3 ปี และมีสุขภาพที่แข็งแรงดี อีกรายเป็นเด็กชายอายุ 7 ปี ป่วยด้วยโรคเลือดจางเบต้าทาลัสซีเมีย ต้องได้รับเลือดทดแทนทุกเดือน ผลจากการปลูกถ่าย ทำให้ผู้ป่วยหายขาดจากโรคเลือดจาง ไม่ต้องได้รับเลือดทดแทนอีก ผู้ป่วยทั้ง 2 คน ได้รับการปลูกถ่ายเซลล์ต้นกำเนิดเม็ดเลือดจากผู้บริจาคที่ไม่ใช่_าติพี่น้องกัน ถือเป็นเรื่องที่ยากมากที่จะหาหมู่เนื้อเยื่อพิเศษที่เข้ากันได้ ซึ่งไทยถือเป็นรายแรกของอาเซียนที่ทำได้" ผศ.น.พ.ปรีดากล่าว